43. Хх стагоддзе ў люстэрку мастацкіх плыняў. Кубізм.

Кубізм ( ад слова “куб”) – плынь у выяўленчым мастацтве пачатку 20 стагоддзя, прадстаўнікі якой імкнуліся будаваць творы са спалучэння так званых “першаэлементаў”, спрабавалі канструяваць аб’ёмную форму на плоскасці. Разбіваць аб’ём на геаметрызаваныя целы. Нарадзіўся пад уздзеяннем жывапісу Сезана.

Пабла Пікасо ( гл. 13), Жорж Брак, Фернан Лежэ.

15

44. Хх стагоддзе ў люстэрку мастацкіх плыняў. Фавізм.

Фавізм (ад фр. “дзікі”) – плынь у французскім мастацтве пач. ХХ ст., для якога характэрнае гранічна інтэнсіўнае гучанне адкрытых колераў, супастаўленне кантрасна афарбаваных, заключаных у абагулены контур, плоскасцей, звядзенне формы да простых абрысаў пры адмаўленні ад светлаценевай мадэліроўкі і лінейнай перспектывы. (Гл. 6). Анры Матыс, Кес ван Данген, Альбер Марке, Жорж Руо, Марыс дэ Вламінк, Андрэ Дарэн.

45. Хх стагоддзе ў люстэрку мастацкіх плыняў. Футурызм.

Футурызм (ад лац. “будучыня”) – накірунак у літаратуры і мастацтве пачатку 20 ст., які спачатку распаўсюдзілася ў Італіі. Ягоныя прадстаўнікі адвяргалі традыцыі і ўсхвалялі індустрыяльную будучыню. У жывапісу футурыстаў асаблівае распаўсюджанне атрымалі так званыя “энергетычныя” кампазіцыі, што складаюцца з раздробненых на асобныя фрагменты фігур, выбухападобных зігзагаў, варонак і інш. Часам у адной кампазіцыі сумяшчаліся розныя моманты руху. Гэты прыём называецца сімультаннасцю (адначасовасцю)). Абсалютная дынаміка.

“Маніфест мастакоў-футурыстаў” з’явіўся 14 лютага 1910 г. Падпісалі Умберта Бачоні (1882 –1916), Джакома Бала (1871 –1958), Джына Северыні і інш.

Карціны “Дынаміка сабачкі на павадку” Джакома Бала(1912), “Атака уланаў” Умберта Бачоні (1915

46. Хх стагоддзе ў люстэрку мастацкіх плыняў. Метафізічны жывапіс.

Метафізічны жывапіс – назва плыні, якая з’явілася ў Італіі падчас Першай сусветнай вайны. Найбольш ярка ідэі метафізічнага жывапісу ўвасобіліся ў творчасці Джорджа дэ Кірыко (1888 –1978). Ён назваў сваё палатно “Таямніца восеньскага вечара” (1910) – метафізічным (ад грэч. “мета да фізіка” ( пасля фізікі). Футурызм апяваў рух. Дэ Кірыко – спакой. Абсалютная статыка. Маляваў горад у самы спякотны пасляпаўдзённы час, калі вуліцы абсалютна пустыя. У 1915 далучыліся Альберта Савіньё (малодшы брат), Джорджа Марандзі, Карла Кара.

Дэ Кірыко. “Вежа”(1913).

16

47. ХХ стагоддзе ў люстэрку мастацкіх плыняў. Дадаізм.

Дадаізм (ад фр. “маленькі цацачны конік”, італ. Мама, руск., румынск. – ладна) – плынь у літаратуры і выяўленчым мастацтве, якая з’явілася ў гады Першай сусветнай вайны. Яе прадстаўнікі імкнуліся кананізаваць выпадковасць і разбуралі мастацкую фрму.

Заснавальнік плыні – французскі жывапісец, паэт і тэарэтык мастацтва, румын паводле паходжання Трыстан Тцара. Дадаізм нарадзіўся ў 1916 годзе ў цюрыхскім кабарэ “Вальтэр”, дзе збіраліся нямецкія пісьменнікі-эмігранты. Ханс Арп, Сафі Тауберг, Ота Дзікс, Макс Эрнст, які сумяшчаў у адным творы розныя прадметы.

Папярэднікам дадаізму можна лічыць Марселя Дзюшана (“Мона Ліза з вусамі” (1919)). Фр. Пікабіа “Дзіця-карбюратар” (1919).