5.1 Сурет – Регенерациялау учаскесінің құрылымдық сұлбасы
Идеал жағдайда регенератордың шығысындағы (5-нүкте) қалпына келтірілген импульстік тізбек 1-нүктедегі импульстік тізбектің тура көшірмесі болып табылады. Іс жүзінде қалпына келтірілген импульстік тізбек бастапқы тізбектен өзгеше болуы мүмкін. Біріншіден, егер шешім қабылдау моментінде бөгеуілдің амплитудасы айтарлықтай үлкен болса, онда қате шешім қабылдануы мүмкін, нәтижесінде қателік пайда болады. Мұндай қателіктер декодталған аналогты сигналдарда шуыл ретінде пайда болады. Екіншіден, импульстердің арасындағы интервалдар олардың берілген мәндерінен өзгеше болуы мүмкін, яғни импульстер орындарының фазалық флуктуациялары орын алады. Импульстердің бұл флуктуациялары аналогты сигналдарда дискреттеу бөгеуілдері түрінде пайда болып, келесі регенераторларда қателіктің пайда болу ықтималдығын арттырады. Үшіншіден, импульстердің арасында формасы бойынша айырмашылықтар болуы мүмкін, мысалы, қоректендіруші кернеуді дәл емес орнатудың салдарынан әр түрлі таңбалы импульстердің амплитудалары әр түрлі болуы мүмкін. Бұл келесі регенераторларда қателіктің пайда болу ықтималдығын арттырады.
Регенератордың бөгеуілдерге тұрақтылығы
Бөгеуілдер мен бұрмаланулардың түрлері
Цифрлық сигналдарды тарату сапасы, ең бастысы, қабылданған ақпараттың қатесіз болуымен анықталады. Қабылдау жағындағы қателіктер сигналдың формасына ұқсас келетін бөгеуілдерден пайда болады. Регенератор сигналдың ақиқатты мәнін орната алмайды (шекті жағдайда «1» және «0»-ді анықтай алмайды). Сигналдарға бөгеуілдердің үш түрі әсер етеді: сызықтық, өзіндік және интерференциялық (символаралық). Символаралық бөгеуілдерді кейде символаралық бұрмаланулар деп атайды. Сызықтық бөгеуілдер (сызықтық ауысулардан пайда болатын бөгеуілдер) – параллель жұмыс істейтін тарату жүйелерінің әсер ету нәтижесі. Олардың мәні кабельде болаты өтпелі өшулер мен параллель жұмыс істейтін тарату жүйелерінің санымен анықталады. Бұл бөгеуілдердің спектрі бірқалыпсыз, сызықтық сигналдың спектріне жақын болады. Оптикалық-талшықты байланыс жолдарында (ОТБЖ) бұл бөгеуілдер айтарлықтай байқалмайды. Өзіндік бөгеуілдер сызықтық регенератордың түзетуші күшейткішінің қасиеттерімен анықталады. Бұл бөгеуілдердің спектрі бірқалыпты болып келеді. Интерференциялық (символаралық) бөгеуілдер тарату ортасындағы сызықтық бұрмаланулардың салдарынан, дәлірек айтқанда, таратылатын сигнал спектрінің жоғарыдан (бірінші ретті бөгеуілдер) және төменнен (екінші ретті бөгеуілдер) шектелгендігінен пайда болады. ОТБЖ-да символаралық бөгеуілдер диспекрсияның салдарынан орын алады. Модааралық, материалдық және толқынжолдық дисперсиялардан тұратын хромалық және поляризациялық дисперсияларды ажыратады.
Символаралық бөгеуілдердің әсер ету механизмін металдық жұптар арқылы сигналды тарату мысалында қарастырайық. Мұндай кабельдер үлестірілген жүйелер болып табылады және төрт біріншілік (кабельдің бір километр ұзындығына бөлінген) параметрлермен сипатталады: сымдардың кедергісі R, сымдардың арасындағы сыйымдылық C, сымдардың индуктивтілігі L және оқшауланушының өткізгіштігі G. Анализді жүргізу үшін екі бірінші параметрді ескерген жеткілікті, нәтижесінде ұзындығы 1 км болатын кабель учаскесі уақыт тұрақтысы τв =Rл Cл болатын қарапайым төменгі жиіліктер фильтрімен модельденеді (5.2 – сурет, а) және Rл = I R, Сл = IС. Онда uвых = uвх(1 — е-t/τв). Тікбұрышты импульстің формасы 5.2 – суретте көрсетілген форманы алады. Импульстің «құйрығы» келесі импульс үшін бөгеуіл болып табылады. Бұл символаралық бөгеуіл бірінші ретті бөгеуіл деп аталады.
Егер кабельдің барлық төрт параметрін ескеретін болсақ, онда бұрмаланған импульстің формасы гауссианаға жақын болады және кабель учаскесінің ұзындығы артқан сайын τв артады, нәтижесінде импульстің биіктігі кішірейеді, ал ұзақтығы арта түседі (5.3 – сурет). Бірақ кез келген жағдайда кіші τв-мен анықталатын бірінші ретті бөгеуілдер тек ең жақын орналасқан импульске әсер етеді.
