3) Аляксій іі;

4) Алексúй ІІ.

Патрыя́рх Аляксі́й II (сапр. імя — Аляксей Міхайлавіч Рыдыгер; 23 лютага 1929, Талін, Эстонія — 5 сьнежня 2008, Нова-Перадзелкіна,Масква) — біскуп Расейскай Праваслаўнай Царквы (РПЦ Масквы); патрыярх Маскоўскі і ўсея Русі, прадстаяцель РПЦ з 10 чэрвеня 1990 году па 5 сьнежня 2008 году.

11. Рэдагаванне – гэта:

1) Творчая праца рэдактара з аўтарам над удасканаленнем рукапісу будучага друкаванага твора, падрыхтоўка яго да паліграфічнага афармлення і выпуску ў свет;

2) удасканаленне аўтарам уласнага рукапісу пасля заўваг рэцэнзента і рэдактара;

3) праверка рукапісу на адпаведнасць нормам літаратурнай мовы.

12. Вылучаюць наступныя віды праўкі:

1) праўку-вычытку, праўку-ўдасканаленне, праўку-скарачэнне, праўку-карэктуру;

2) Праўку-вычытку, праўку-скарачэнне, праўку-апрацоўку, праўку-пераробку;

3) праўку-вычытку, праўку-скарачэнне, праўку-выкідку, праўку-даводку.

13. Мэта рэдактарскага аналізу аўтарскага твора:

1) вызначыць рэальнае ўздзеянне твора на чытача і ўздзеянне грамадска неабходнае, якое дыктуецца сучаснымі інтарэсамі дзяржавы, яе ідэалогіяй; выпрацаваць адпаведныя рэкамендацыі для аўтара з мэтай ўдасканалення зместу і літаратурнай формы (калі таго патрабуе твор);

2) выправіць рознага роду памылкі ў тэксце;

3) удасканаліць змест твора.

14. Методыка рэдактарскай праўкі тэксту:

1) рэдактар правіць тэкст сам, не ўключаючы ў гэты працэс аўтара;

2) не пачынаць праўку, пакуль тэкст не прачытаны цалкам;

3) не выходзіць за межы дапушчальнага рэдактарскага ўмяшання ў аўтарскі тэкст;

4) не абавязкова праўку ўзгадняць з аўтарам;

5) абавязкова праверыць, як праўка ўпісалася ў кантэкст (каб не ўнесці сэнсавыя зрухі).

15. Сэнсавыя заганы, якія трапляюць у аўтарскі тэкст:

1) парушэнне законаў фармальнай логікі;

2) адхіленне ад літаратурнай моўнай нормы;

3) памылкі на лексічным ўзроўні (ва ўмовах білінгвізму), напрыклад _________________________.

16. Цэласнасць тэксту выяўляецца рэдактарам у час

1) азнаямляльнага чытання;

2) паглыбленага чытання;

3) кантрольнага (шліфовачнага) чытання.

17. У тэксце парушаны адзін з законаў фармальнай логікі. Які? У чым сутнасць парушэння?

Тэкст. ЛЕПШЫЯ ЗАГСы

Валожын. У панядзелак вызначыліся пераможцы раённага агляду-конкурсу на лепшую залу для правядзення рэгістрацыі шлюбаў і ўрачыстых абрадаў. Журы разгледзела 16 залаў. Перамаглі Ракаўскі і Бабровіцкі сельвыканкамы. Іх сакратары атрымалі па грамаце і 40 тысяч рублёў.

18. Рэдактарская ацэнка распрацоўкі тэмы –

1) колькасць фактычнага матэрыялу;

2) кампазіцыя тэксту;

3) якасць фактычнага матэрыялу і яго падачы ў тэксце; навуковы апарат у тэксце (спасылкі на айчынны і замежны вопыт, на вынікі даследаванняў, тэрміналогія і інш.); доказнасць аўтарскіх высноў;

4) жанравая прыналежнасць.

19. Асноўныя характарыстыкі тэксту, якімі кіруецца рэдактар у практычнай дзейнасці –

1) замацаванасць у пэўнай знакавай сістэме, дынаміка тэксту;

2) інфарматыўнасць тэксту, дэкадзіраванасць;

3) цэласнасць, сэнсавая знітаванасць, замацаванасць у знакавай сістэме, інфарматыўнасць.

20. Якасць рэдактарскай праўкі тэксту –

1) колькасць рэдактарскіх выпраўленняў;

2) перапісанне нанова аўтарскага тэксту;

3) суб’ектыўная праўка (“здаецца, так будзе лепей”);

4) праўка, якую рэдактар здольны глыбока і ўсебакова абгрунтаваць тэарэтычна.

21. Схема рэдактарскай ацэнкі аўтарскага тэксту:

1) актуальнасць тэмы распрацоўка тэмы моўна-стылёвая якасць тэксту;

2) азнаямляльнае чытанне паглыбленае чытанне;

3) кампазіцыйная якасць тэксту абзацнае чляненне.

22. Крыніцамі праверкі фактычнага матэрыялу ў наступных сказах з’яўляюцца:

____________________________ 1) Кнігарня распачала працу ў нядзелю 11 верасня 2005 г.;

____________________________ 2) Якуб Колас – аўтар славутай паэмы “Новая зямля”.

____________________________ 3) Мінск знаходзіцца на рацэ Свіслач.

23. Знайдзіце ў тэксце памылковую лагічную дэфініцыю (азначэнне) і патлумачце прычыну памылковасці.

Тэкст.

Дзень быў надзіва светлы, з лёгкім свежым ветрыкам. Першы прыпынак на экзіце нумар адзін – месца збору ўсіх. Экзіт – гэта з’езд з хайвэю да месца адпачынку.

Лагічнае азначэнне _______________________________________________

24. Замяніце рускамоўную лексему беларускай:

У згаданай кіраўніком прадпрыемства Дзяржаўнай праграме прадугледжаны поўны адказ ад набыцця і выкарыстання ў айчыннай сельскагаспадарчай вытворчасці імпартнага абсталявання.

25. Вызначце правільныя акцэнталагічныя варыянты.

1) Вялікдзéнь; 2) перад Вялікднём; 3) да Вялíкадня; 4) з Вялікдзéнем; 5) Вялíкдзень.

26. Рэдактарская дзейнасць Францыска Скарыны заключалася:

1) у імкненні пашырыць друкаванае слова сярод “люду паспалітага” на зразумелай мове, каб данесці галоўныя палажэнні Бібліі да большай колькасці людзей;

2) у знаёмстве з раней надрукаванымі чэшскімі і польскімі выданнямі Бібліі, з Бібліяй на лацінскай мове “вульгата” і венецыянскімі выданнямі;

3) у самастойным выбары кніг Бібліі для перакладу і друкавання, напісанні прадмоў і пасляслоўяў, тлумачэнні незразумелых слоў, мастацкім аздабленні.

27. Месца літаратурнага рэдагавання ў журналісцкай дзейнасці:

1) журналіст – галоўны рэдактар перыядычнага выдання;

2) журналіст – адказны сакратар газеты;

3) журналіст – супрацоўнік газеты, якому даводзіцца рыхтаваць аўтарскія матэрыялы да друку;

4) журналіст – рэдактар тэлерадыёпраграм.

28. Законы фармальнай логікі ў рэдагаванні тэксту:

1) тоеснасці, дастатковага абгрунтавання, недастатковага абгрунтавання;

2) тоеснасці, выключанага трэцяга, супярэчнасці, дастатковага абгрунтавання;

3) выключанага трэцяга, нятоеснасці, парушэння логікі.

29. Фактычны матэрыял, за дакладнасць якога нясе адказнасць рэдактар:

1) падзея як тэма журналісцкага матэрыялу;

2) лічбавыя даныя, уласныя найменні, партрэтныя характарыстыкі;

3) уласныя найменні, лічбавы матэрыял, гістарычныя даты, назвы устаноў, пасад, геаграфічныя назвы, цытаты.

30. Карэктар нясе адказансць за

1) захаванне моўнай нормы на арфаграфічным, граматычным, пунктуацыйным узроўнях;

2) сэнсавую цэласнасць тэксту;

3) якасць фактычнага матэрыялу.

31. Праўка-пераробка зводзіцца да

1) стварэння новага варыянту тэксту на падставе сабранага аўтарам матэрыялу;

2) унясення ў тэкст самых розных змяненняў (скарачэння, дапаўнення, удасканалення кампазіцыі, праверкі фактаў і інш.);

3) правядзення моўна-стылёвай праўкі тэксту.

32. Тэкст патрабуе абавязковай праўкі. Якой?

1) граматычнай _______________________________________________;

2) фактычнай _________________________________________________;

3) сэнсавай (лексічнай) ________________________________________.

Тэкст. КОЛЬКАСЦЬ ХВОРЫХ РАСЦЕ

У Гродне працягвае павялічвацца колькасць хворых на серозны менінгіт. Ужо зарэгістравана больш за 130 выпадкаў захворвання. Для вучняў пачатковых класаў усіх школ горада, а менавіта яны складаюць большую палову сярод хворых, на 2 тыдні раней распачаліся летнія канікулы.

33. Выбраць правільны акцэнталагічны варыянт (рускамоўны):

1) премúровать; 2) премировáть; 3) нормирóванный день; 4) ненормúрованный; 5) крестьянúн; 6) крестьянин; 7) костюмирóванный бал; 8) некостюмúрованный.

34. Леў Сапега з’яўляецца знакамітым рэдактарам Статута ВКЛ

1) 1529 г.;

2) 1566 г.;

3) 1588 г.

35. Патрабаванні рэдактарскай этыкі

1) рэдактар, карыстаючыся сваім службовым становішчам, можа выпраўляць любы тэкст;

2) рэдактар не мае права на настрой;

3) рэдактар не ўзгадняе зробленыя праўкі з аўтарам рукапісу;

4) рэдактар не павінен абражаць аўтара пазнакамі на палях кшталту “?!”, “бязглуздзіца”.

36. Рэдагаванне загалоўкаў матэрыялаў СМІ:

1) загаловак арганічна звязаны з тэкстам і складаецца ў асноўным з ключавых слоў;

2) загаловак павінен быць прывабным і ўключаць у сябе вобразныя сродкі мовы;?

3) загалоўкі павінны быць кароткімі, кшталту: “Взгляд в будущее”, “Важные этапы” і інш.;

4) загалоўкі павінны быць у пэўнай ступені інфарматыўнымі, г.зн. выражаць сэнсавую сутнасць матэрыялаў.

37. Лагічныя азначэнні (дэфініцыі) у тэкстах СМІ

1) азначэнне раскрывае сутнасць паняцця праз метафару;

2) азначэнне пабудавана паводле прынцыпу “idem per idem” (“Тое праз тое”);

3) азначэнне пабудавана на падставе абазначэння родавых і істотных відавых прыкмет.

38. Правільна сфармуляванае лагічнае азначэнне паняцця “новость” (рускамоўнага):

1) Новость – это довольно ёмкое понятие;

2) Новости – это проза современной жизни;

3) Новости – публикации в средствах массовой информации о текущих событиях или проблемах либо вообще о чем-то интересном и важном.

39. Пазбаўце тэкст ад калькі.

Ад гэтага, несумненна, выйграюць жыхары – людзі рэальна змогуць упраўляць працэсам, стаць яго паўнапраўнымі ўдзельнікамі.

40. Вызначце характар памылак у наступным тэксце. Запішыце правільныя варыянты.

Тэкст.

Нарэшце ўсе сабраліся. Зверылі маршрут і рушылі далей. Дарога робіцца вузей, паток машын радзей, лес гусцей, а горы вышэй.

1) сэнсавыя __________________________________________________;

2) граматычныя _______________________________________________;

3) пунктуацыйныя: Дарога робіцца вузей, паток машын радзей, лес гусцей, а горы вышэй.

____________________________________________.

41. Выправіць памылкі тэлеэфіру.

Спадзяёмся, што вы зараз сядзíце ля экранаў і глядзíце нашу перадачу. Разлічваем, што вы пагадзíцеся з нашаю думкай…

Трэба не глядзíце а глядзіцЕ

42. Прафесійны ўзровень літаратурнага рэдактара

1) рэдактар – дасведчаны ў пытаннях палітыкі, эканомікі, дзяржаўнай ідэалогіі, культуры;

2) мае вышэйшую адукацыю, бездакорна валодае дзяржаўнымі мовамі, методыкай аналізу і праўкі аўтарскага рукапісу;

3) творчы, інтэлігентны, спартыўны, здаровы;

4) любіць кнігу, газету, музыку, тэатр, хакей.

43. Літаратурнае рэдагаванне як самастойная навучальная дысцыпліна сфарміравалася

1) у Расіі – у XVIII ст., у часы М. В. Ламаносава;

2) на Беларусі – у XVI ст., у часы Ф. Скарыны;

3) 50-я гады ХХ ст.

44. Тэкст – гэта

1) мастацкі, публіцыстычны, навуковы твор;

2) вынік маўленча-мысленчай дзейнасці, пісьмовая крыніца, маўленчы твор;

3) публічнае выступленне;

4) інфармацыя тэлерадыёэфіру.

45. Даведачны матэрыял выдання –

1) тытульны ліст, бібліяграфічны апарат, анатацыя, выхадныя даныя;

2) главы, раздзелы, параграфы;

3) лірычныя адступленні, апісанні;

4) нятэкставыя матэрыялы (табліцы, ілюстрацыі, графікі).

46. Для інфарматыўнасці журналісцкага тэксту самай важнай з’яўляецца

1) удакладняльная інфармацыя;

2) ключавая інфармацыя;

3) дадатковая інфармацыя.

47. Выпраўце фактычную памылку шляхам суаднясення тэкставага факта з затэкставай рэчаіснасцю.

Самалёт у гэты час знаходзіўся на вышыні 12 тыс. кіламетарў.

Трэба: ________________________________________________________.

48. Правядзіце ўдасканаленне аўтарскага тэксту, пазбавіўшы яго ад не ўласцівых для беларускага светаўспрымання слоў, выразаў.

1) Надышоў час сеяць, нягледзячы на тое, што на вуліцы зіма.

Трэба ___________________________________________________

2) Праз паўмесяца на першыя невялікія грошы зняў непадалёк ад канторы пакойчык.

Трэба _____________________________________.

49. У сказе сэнсавая памылка на лексічным узроўні. Выпраўце яе і абгрунтуйце праўку.

У Нацыянальнай акадэміі навук адбыўся міжнародны навуковы саміт.

Трэба ____________________________________________________.

50. Выпраўце памылку і абгрунтуйце праўку.

У сваю чаргу Уладзімір Пуцін падзякаваў Аляксандра Лукашэнку за прадастаўленую магчымасць правесці Вышэйшы дзяржсавет Саюзнай дзяржавы ў Мінску.

Трэба _____________________________________________________