Практикалық жұмыс №12. Жұмыс тақырыбы: сырғанау үйкеліс коэффициентін анықтау

Деңгей: негіздік ( 7 және 9 сыныптар)

Оқу үшін тақырып: Механикалық құбылыстар. Денелердің әрекеттестігі.

Мақсаты: қысым күшінен үстел бетінде ағаш келтектің қажау сырғанау тәуелдік формуласын алыңыздар.

Қолданылған ұғымдар: серпімділік күші, қажау күші, қажау коэффициенті, қалыпты реакция күші

Жабдықтар:

№	Атауы	коды	Мөлшері
1	Келтек	02240.01	1
2	Серіппелі динамометр, 1Н	03065.02	1
3	Гір, 50 г, қара	02206.01	1
4	Тіреуші болт	03949.00	1
5	Штангенциркуль	03011.00	1

Қондырғы

1. сур.

Жұмыстың орындалуы

1 бөлім

• Үстелдің бетіне кең қырлы келтекті қойыңыздар (1а сур.).

• Штангенциркульдің көмегімен оның α ұзындығын және b енің анықтаңыздар. Нәтижелерді 1 кестеге жазыңыздар.

• Динамометрдің көмегімен блокты тартыңыздар, оны біркелкі қозғалысқа келтіріңіздер және F_қа (қажау сырғанау) қажау күшін анықтаңыздар.

• Нәтижелерді 1 кестеге жазыңыздар.

• Келтекті аударғанда оның кіші қыры үстелдің бетімен жаңасып (1б.сур), с биіктікті анықтаңыз,және қайтадан қажау күшін өлшеуді өткізіңіздер.

• Нәтижелерді 1 кестеге жазыңыздар.

• Тіреуіш болтты қосқанда келтектің салмағын (ауырлық күші) динамометр көмегімен анықтаңыздар. Нәтижелерді 2 кестеге жазыңыздар.

• Үстел үстіне келтекті тіреуші болтты жоғары қаратып жатқызыңыздар (1 в сур.).

• Динамометрдің көмегімен келтекті біркелкі орналастырыңыздар және F_қа қажау (қажау сырғанау) күшін анықтаңыздар.

• Тіреуші болтқа жалпы массасы 50 г жүкті кигізіңідер және F_қа қажау күшін өлшеңіздер. Нәтижелерді 2 кестеге жазыңыздар.

• Тәжірибені әр кез F_қа қажау күшін өлшеп, келтектегі екі және үш (әрқайсысы 50 г) гірлермен қайталаңыздар, нәтижелерді 2 кестеге жазыңыздар.

Есеп-қисаптар

1. а және b, сосын а және с қолданып, S қажау бетінің ауданың есептеңіздер;

1 кестені толтырыңыздар.

Жанасу ауданынан қажау күшінің тәуелдігі

1 Кесте

а, см	b, см	с, см	S, см2	Fқа , Н
		-
	-

2. S ауданы өзгергенде F_қа қажау күші өзгере ме?

3. Келтектің + гірлердің F_g (ауырлық күшін) салмағын есептеңіздер; нәтижелерді 2 кестеге жазыңыздар.

	Fg , Н	Fқа , Н
Тіреуші болтты блок
+ 50 г
+ 100 г
+ 150 г

4. Келтектегі жүктен қажау күші тәуелді ме?

5. F_g (ауырлық күшінен) салмақтан F_қа қажалу күшінің тәуелдік графигін құрыңыздар.

6. Қандай сызықты сіз алдыңыздар?

2 сур.

7. ∆F_қа / ∆F_g еңіс бұрышының тангенсін анықтаңыздар.

Бұл мағына μ қажау коэффициенті деп аталады.