Орындалу тәртібі

• Гірлерге (m = 10 г) арналған ұстағышты серіппеге іліңіз және ұзаруды Δl (сур. 9) 1 кестеге жазыңыз.

• Массаны 10 г нан жалпы масса 50 г дейін көбейтіп, сәйкес ұзартуларды Δl 1кестеге енгізіңіз.

• Салмақты есептеңіз (күшті) F_g = m × 0.00981 Н∕г.

• Салынған күштен серіппе ұзартуының тәуелділік графигін құрыңыз. Бұл тәуелділіктің сипаттамасы туралы қорытынды жасаңыз

• Серіппенің қаттылығын табыңыз k=mg/Δl

Сур. 10	Сур. 11

Кірді ұстағышқа ілу үшін кірді ұстағыштың аяғына ілу қажет (сур. 10 қара). 

• Серіппе 1 серіппе 2 ауыстырыңыз. Рулеткадағы 0 бөлгішін серіппе аяғының бір деңгейде қайта болу керек. .

• Массасы 10 г (жалпы массасы 20 г) гірлерге арналған ұстағышты спиралды серіппеге іліп, ұзартуды Δl 1 кестеге жазыңыз.

• Жалпы масса 200 г дейін жеткізбегенше массаны әрдайым 20 г, көбейтіңіз. 

• Барлық мәндерді 1 кестеге жазыңыз және әр жағдайда серіппеге әсер ететін күшті есептеңіз.

• Салынған күштен серіппе ұзартуының тәуелділік графигін құрыңыз. Бұл тәуелділіктің сипаты туралы қорытынды жасаңыз.

• Екінші серіппенің қаттылығын табыңыз k=mg/Δl

Штативты бөлшектеп, сары кнопкаларға басыңыз (сур. 11).

   

Өлшемдер нәтижесі

Кесте 1.

m (г)	F (Н)	Серіппе 1 Δl (см)	Серіппе 2 Δl (см)	m (г)	F (Н)	Серіппе 1 Δl (см)	Серіппе 2 Δl (см)
10			-	100
20				120
30			-	140
40				160
50			-	180
60		-		200
80		-

Нәтижелер сараптамасы

• Күш және ұзартудың қандай өзарабайланысы графиктен көрінеді?

• Екі серіппенің бір бірінен қандай айырмашылығы бар?_______________________________

• Екі серіппеге арналған нүктелер бір түзуде жата ма?

• Серіппе ұзартуы Δl жүктер салмағына F_g және массасына m пропорционалды бола ма?

• Үлкен қаттылық коэффициенті бар серіппеге арналған графикте қандай айырмашылық бар?