Жұмыстың орындалуы

1. Кернеу көзіне жарық берушіні қосыңыздар (2 сур.)

2.Призманы жалпақ шектің диск орталығында перпендикулярлы қиылысатын бойымен орналыстырыңыздар.

3. Призмаға түсетін сәулемен перпендикуляр(құлдырау бұрышы)шекті сыну бұрыш арасы 20 ⁰ құрайтындай дискті бұрыңыздар.

4. Оптикалық диск көмегімен призманың жалпақ(сыну бұрышы) бетіне призмадан өткен перпендикуляр сыну сәуле бұрышын анықтаңыздар.

5. Алынған сыну бұрышының мағынасын кестеге жазыңыздар.

6. 40⁰, 60⁰ және 80⁰ құлдырау бұрышы үшін өлшеулерді қайталаңыздар.

7. Қорек көзін сөндіріп, қондырғыны бөлшектеңіздер.

Жарықтың түсу бұрышынан сыну бұрышына тәуелділігін зерттеу

ФЗ.7-9. 05.4

Нәтижелер

Кесте

Құлдырау бұрышы (а)	Сыну бұрышы (β)	sina	sinβ	sina/ sinβ
20 0
400
600
800
20 0

1.Құлдырау және сыну бұрыштарын салыстырыңыздар. ___________________________

_____________________________________________________________________________

2.Кестенің 3 және 4 бағаншаларын толтырыңыздар.

3. Құлдырау бұрышының және сыну бұрыштарының синустарының қатынастарын есептеңіздер. Құлдырау бұрышының өзгеруінде ол өзгере ме?

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

4. Бұл қатынас сынудың салыстырмалы коэффициенті деп аталады. Сыну заңын қалыптастырыңыздар __________________________________________________________

_____________________________________________________________________________

5.Судың сыну коэффициенті 4/3 құрайды. Жарық сәулесі суға түскенде оның жайылу бағыты мен не болады? _________________________________________________________ _____________________________________________________________________________

Жиналған линзаның фокусты ара қашықтығын өлшеу

ФЗ.7-9. 05.5

Деңгей: негіздік (8 сынып)

Оқу үшін тақырып: Жарықты құбылыстар.

Мақсаты: Жиналған линзаның фокусты ара қашықтығын өлшеуді үйренуді менгеру.

Қолданылған ұғымдар: жарық сәулесі, сыну, линза, линза фокусы, линзаның негізігі оптикалық осі, фокальді жазықтық

Жабдықтар:

Реттік №	Атауы	Тапсырма №	Мөлшері
1	Жарық беруші,галоген,12В /20Вт	09801.00	1
2	Диафрагмма үш/бес саңылауымен		1
3	Жазықты дөңес линза F= + 100 мм	09810.01	1
Қосымша
4	Қорек көзі, 0...12 В қал. Тоқ/6В, 12 В ауысп. тоқ	13505.93	1
5	Ақ қағаз (А4)		1

Қондырғы

1 сур. 2 сур.

Үстел үстіне қағаз парағын қойып екіперпендикуляр сызық сызыныздар. Олардың қиылысу нүктесін М әрібімен белгілеңідер. Перпендикулярдың біреуінен М нүктесінен 3 см екі кесіндіні белгілеңіздер (1 сур. қар. М нүктесінен жан-жақты тараптарға). Жарық берушіні парақтың жанына қойыңыздар. Жарық берушінің линза-конденсор орналасқан тарабын параққа бұру керек. Қағаз парағына қүңгірт жағымен төмен линза-кесекті қойыңыздар, жарық беруші тарабына линзаның дөңес тарабын жайыңыздар, ал жалпақ бөлігін перпендикуляр бойымен орналастырыңыздар (2 см, қар.). Перпендикулярда белгіленген линзаны нүктелер арасына дәл қойыңыздар.

Ж ұмыстың орындалуы

1. Кернеу көзіне жарық берушіні

қосыңыздар (3 сур.).

2. Жарық берушімен жасалынатын жарық

шоғын параллельді бағыттаңыздар,линзаға

перпендикуляр бойымен(линзаның басты

оптикалық осі) 2 сур. көрсетілгендей.

3. Парақта линза сынуына дейін басты

оптикалық оське параллельді барлық

сәулелер қиылысатын F нүктесін

белгілеңіздер. Бұл нүкте линзаныңы

басты фокусы деп аталады. 3 сур.

Жиналған линзаның фокусты ара қашықтығын өлшеу

ФЗ.7-9. 05.5

4 сур. 5 сур.

4 . 4 және 5 суретке сәйкес параллельді жарық шоқты линзаға бағыттаңыздар. F₁ және F₂ сияқты линзадағы сәулелердің сынуының қиылысу нүктелерін белгілеңіздер.

5. Жарық берушіге үш саңылаулы

диафрагммаға қойыңыздар және жарық

берушіні орналастырғанда үш параллельді

сәулелердің ортасындағы линзаға

перпендикуляр бойымен(линзаның басты

оптикалық осі) түсуі керек(6 сур. қар.).

6.Линзадағы сынудан кейін әр сәуленің

таралуын бақылаңыздар. Әр сәуленің линзаға

кіру нүктесін, линзадан шығу нүктесін,

басты оптикалық осьтің қиылысу нүктесін

белгілеңіздер.

6 сур.