1. Перекладіть українською мовою і зробіть граматичний аналіз:

І. De Alexandro Magno et Diogene

Alexander Magnus, cum aliquando Corinthi esset, ad Diogenem venit eumque interrogavit: “Quid optas, Diogenes? Faciam, quidquid volueris”. Tum ille: “Opto, – inquit, – ne solem mihi intercipias”. Quo audito, Alexander exclamavisse dicitur: “Nisi Alexander essem, Diogenes esse vellem”.

II. Ambiguum responsum

Croesus, rex Lydorum, divitiis clarus, consilium iniit Cyrum, regem Persarum, bello persequi. Cum legati, ab eo missi, ad oraculum Delphicum adissent et Apollinem interrogavissent de exitu belli, hoc responsum acceperunt: “Si Croesus flumen finitimum inter Lydos et Persas transierit, magnum regnum peribit” Cum Croesus ex finibus suis exisset flumenque transisset, a Cyro victus est et cum multis Lydis nobilibus captus est. Cyrus imperavit, ut rex in rogo obiret. Deinde, precibus eius commotus, vitam ei concessit et permisit, ut in regnum suum rediret.

III. De Achillis fabula

Thetis, cum sciret Achillem sine gloria, sed diu victurum esse, si in Thessalia remaneret neque cum ceteris Graeciae principibus ad Troiam oppugnandam navigasset, sin una cum illis profectus esset, vitam eius brevem, gloriam immortalem futuram – eum in thalamo quodam cum puellis et mulieribus apud Lycomedem collocavit in insula Scyro. Oraculo autem edito Troiam sine Achille capi non posse missi sunt a Graecis Nestor, Phoenix, Ulixes ad Peleum, Achillis patrem, rogatum ut Achillem dimitteret. Peleo autem Achillem domi esse negante Scyrum profecti sunt. Ac suspicati cum virginibus Achillem educari de Ulixis sententia hinc arma, hinc calathos et fusos et cetera huius generis ante ostium cubiculi, in quo erant puellae et Achilles, exposuerunt. Ita puellae quidem in calathos continuo impetum fecerunt. Achilles vero arma corripuit, quo facto est cognitus.

IV. Dulce et decorum est pro patria mori

Lucianus, scriptor Graecus, in “Laudatione patriae” scribit hanc in proeliis cohortationem plurimum valere, si quis dicat bellum pro patria susceptum esse, neque quemquam esse, qui, hac voce audita, mortem aut periculum metuat. Ita enim nomen et ipsa commemoratio patriae efficit, ut ex timidissimo natura fortissimus fiat. Tyrthaeus autem eandem sententiam duobus versibus expressit, quorum versuum haec fere sententia est: “Pulchrum est virum fortem, pro patria pugnantem et cadentem inter eos, qui in primo ordine dimicant, mori”. Nemo est, qui similem sententiam Horatii ignoret: “Dulce et decorum est pro patria mori”. Et Ciceronis: “Sed omnes omnium caritates patria una complexa est, pro qua quis bonus dubitet mortem oppetere?”

2. Перекладіть латинською мовою:

1. Ти помиляєшся, якщо вважаєш, що недоліки народжуються разом з нами: вони з’явилися і накопичилися.

2. Немає жодного виправдання у грісі, якщо ти будеш грішити заради друга.

3. Якщо буде дозволено, я залишуся в місті.

4. Не вистачило б дня, якщо б я хотів захистити причину бідності.

5. Хто за двома зайцями женеться, жодного не спіймає.

6. Доля робить дурнем того, кого хоче згубити.