Салар бойынша бухгалтерлік есеп

Тамақтандыру кәсіпорындардың бухгалтерлік есеп ерекшелігі.

Тамақтандыру кәсіпорындардың бухгалтерлік есебін ұйымдастыруда ерекшеліктер бар, ол бұл кәсіпорындар сатыпалынған тауарларды өткізуден басқа өздерінің меншікті шығарылған жартылай фабрикаттарымен өнімдерін өткізумен шұғылданады. Калькуляция құрылымы (шикізіт тізімі ғана кіреді) мен баға қалыптасу (басқа шығындарды жабу үшін үстеме пайздар есептеледі) ерекешелігі бар.

Аталған құбылыстардың есебі № 2 ҰҚЕС-ң «Қорлар» 12 бөлімінде қарастырылған. Өнімдер мен шикізат есебі 1310-1350шоттарда жүргізіледі.

Ал, өндірісте шығарылған жартылай фабрикаттармен өнімдер есебі 8100,8200 шоттарда жүргізіледі. Өткізілген өнімнің есебіне 7110 шот қарастырылған, есептік кезең шығындары 7210 шотта жүргізіледі. Тамақтандыру кәсіпорындарда шығарылған өнімнің бірлігіне өзіндік құн есептелмейді, басқа салалардағыдай. Сондықтан, шығарылған өнімнің құны калькуляция әдісімен шикізат терімінің саны мен құны бойынша анықталады.

р\р №	Шаруашылық операция мазмұны	Шот корреспонденциясы
		Д	К
1	Қоймадан шикізат өндіріске босатылды	8100	1310
2	өндістегі дайын өнімнің өзіндік құны анықталды	7010	8100
3	Өндірістегі дайын өнім буфеттерге босатылды	1330/2	8100
4	Өткізілетін дайын өнімге үстеме баға есептелді	1330/2	1330/3
5	Буфеттердегі өткізілетін өнімге ҚҚС есептелді	1330/2	1330/4
6	Негізгі өндірістегі жұмысшыларға еңбекақы есептелді	7210	3350
7	Еңбекақы сомасына әлеуметтік салық есептелді	7210	3150
8	Коммуналдық шығындар есептелді	7210	3310
9	Жал шығындары есептелді	7210	3360
10	Банк қызметтері үшін шығындары есептелді	7210	1030
11	Негізгі құралдарға тозу есептелді	7210	2420
12	Өткізілген өнімдердің түсімі кассаға кірістелді	1010	6010

Автокөлік кәсіпорындарының бухгалтерлік есеп ерекщеліктері

Автокөлік кәсіпорындары өз кәсіби шаруашылығы бойынша кісі, жұк т.б. тасымалдау түрлеріне бөлінеді. Автокөлікті пайдалану барысында оның жүріп- тұруына қолданатын жағар-жанар майдың есебі 1310 «Отын» шотында жүргізіледі. Жағар-жанар майдың қоймадағы есебіне материалды жауапты тұлға есеп беру жолымен іске асырады (лимиттік ведомост бойынша), жүргізушілер өз есебінен жол сапар парағымен растап ( мауысымның шектелу нормалары бойынша) есептен шығарады Автокөліктердің қосалқы бөлшектерін есепке алу үшін 1310 «Қосалқы бөлшектер» шоты қарастырылған. Шиналар (покрышка, камера и ободная лента) есебінің өз ерекшеліктері бар, машинаның дөңгелек санына қарай (біреу үнемі артық болу тиіс) автокөлікті кіріске алу барысында автокөлік құнында есептеледі, негізгі құрал объекті болып. Ал, қордың есебінде болатын шиналар 1310 шотта ескеріледі. Шиналардың қолдануында автокөліктің жүрген км. бойынша кепілді нормалар белгіленеді.

Егер кәсіпорынның негізгі қызметі болып автокөлік тасмалдау қызмет танылса есебі 8100 шоттарда жүргізіледі.

р\р №	Шаруашылық операция мазмұны	Шот корреспонденциясы
		Д	К
1	Жеткізушілерден дизтопливо кіріске алынды	1310	3310
2	Жеткізушілерден қосалқы бөлшектер кіріске алынды	1310	3310
3	Жеткізушілерден автошиналар кіріске алынды	1310	3310
4	Жүргізушіге жағар май босатылды	1250	1310
5	Жүргізушіге қосалқы бөлшектер босатылды	1250	1310
6	Шектеулі норма бойынша жол парғымен жағар май есептен шығарылды	7210	1250,1310
7	Шетеулі нормадан артық қолданған жағар май жауапты тұлғаның есебіне апарылды	1250	1310
8	Негізгі өндірістегі автокөліктің жөндеуіне қосалқы бөлшектер босатылды	8100	1310
9	Негізгі өндірістегі жұмысшыларға еңбекақы есептелді	8100	3350
10	Еңбекақы сомасына әлеуметтік салық есептелді	8100	3150
11	Көрсетілген автокөлік қызметтер үшін шот ұсынылды - ҚҚС есептелді	1210 1210	6010 3130
12	Сатыпалушылардан ағымдағы банктік шотқа берешек кірістелді	1030	1210