Strony procesowe
Dzielą się one na czynne i bierne.
STRONY PROCESOWE CZYNNE – występują one z żądaniem rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności zgodnie z ich interesem prawnym. Do stron tych zalicza się:
OSKARŻYCIELA PUBLICZNEGO – zasadniczo jest nim prokurator, wyjątkowo organy w postępowaniu uproszczonym uprawnione do prowadzenia dochodzenia uproszczonego,
OSKARŻYCIELA PRYWATNEGO – pokrzywdzony, który wnosi i popiera przed sądem akt oskarżenia w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego.
POKRZYWDZONY – jest to osoba fizyczna, prawna albo instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, choćby nie miała osobowości prawnej, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone, lub zagrożone przez przestępstwo.
OSKARŻYCIELA POSIŁKOWEGO – wyróżnia się tu:
oskarżyciela posiłkowego ubocznego – pokrzywdzony, który po wniesieniu aktu oskarżenia lub po objęciu przez niego ścigania w sprawie oskarżenia prywatnego albo w postępowaniu sądowym w sprawie o wykroczenie, składa oświadczenie, iż chce popierać oskarżenie obok oskarżyciela publicznego i następnie popiera to oskarżenie przed sądem.
oskarżyciel posiłkowy subsydiarny – jest nim pokrzywdzony wnoszący oskarżenie zamiast oskarżyciela publicznego odmawiającego wniesienia aktu oskarżenia w sprawie z oskarżenia publicznego i następnie popierający je przed sądem.
POKRZYWDZONY W POSTĘPOWANIU PRZYGOTOWAWCZYM I PRZEJŚCIOWYM.
POWÓD CYWILNY.
STRONY PROCESOWE BIERNE – są to strony przeciwko którym żądanie rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności zgodni z interesem prawnym jest skierowane. Do stron tych zalicza się oskarżonego i skazanego, z tymże oskarżony występuje w trzech znaczeniach:
oskarżony w znaczeniu ścisłym – osoba przeciwko której wniesiono akt oskarżenia lub złożono wniosek do sądu o warunkowe umorzenie postępowania,
oskarżony w znaczeniu szerszym – uznany jest nie tylko jako oskarżony ale i podejrzany – jest tu uznawany jako osoba, która otrzymała postanowienie o przedstawienie zarzutów, bądź której postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego,
oskarżony w znaczeniu najszerszym – to osoba którą uważa się nie tylko za oskarżonego ale i za osobę podejrzana, czyli osobę traktowaną (nie uznaną) jak podejrzany, np. zatrzymanie takiej osoby.
SKAZANYM jest natomiast osoba, w stosunku do której wydano już wyrok skazujący.
REPREZENTANCI STRON PROCESOWYCH
Są to osoby działające za stronę w jej imieniu na mocy odpowiedniego tytułu prawnego, tj. pełnomocnictwa, zarządzenia, przepisu ustawy.
Reprezentantami stron procesowych są:
OBROŃCY – działający w interesie oskarżonych i skazanych,
PEŁNOMOCNICY – działający w interesie pokrzywdzonych, w postępowaniu przygotowawczym i przejściowym,
PRZEDSTAWICIELE USTAWOWI – reprezentują oni z mocy ustawy pokrzywdzonych małoletnich (tj. do ukończenia 18 roku życia) lub też ubezwłasnowolnionych całkowicie lub częściowo.