Mowa I języki ludzkie:

Język to sposób przedstawiania przedmiotów, czynności czy abstrakcyjnych pojęć za pomocą umownego systemu dźwięków bądź znaków. Mówiąc o języku mamy najczęściej na myśli ludzką mowę, tj. system artykułowanych dźwięków, układających się zgodnie z konwencją. Nie należy jednak mylić tych dwóch pojęć, gdyż mowa oznacza używanie języka w procesie porozumiewania się. 

Język mówiony jest utrwalany jako język pisany za pomocą pisma.  Oprócz tego można mówić o języku gestów (język migowy), ciała (np.balet) czy muzyki (notacja muzyczna).  Matematyka, w szczególności informatyka, używają szeregu sztucznych języków tzw. języków formalnych, m.in. języków programowania.  Badaniami nad językami zajmują się lingwistyka i filologia. 

Funkcje języka – relacje języka do szeroko rozumianego środowiska. Przez środowisko rozumiemy tu świat, rzeczywistość, przyrodę, społeczeństwo, ludzi, struktury społeczne, kulturę, procesy psychiczne, emocje, sytuacje komunikacyjne.

Językowi przypisywane są 3 podstawowe funkcje:

Kognitywna – poznawcza, racjonalna. Polega ona na wyrażaniu myśli, sądów, idei, pojęć, ale także na realizowaniu ich. Funkcja ta polega na zdobywaniu wiedzy o świecie. Badają ją: logika, psychologia, filozofia.

Społeczna – odzwierciedla miejsce i rolę języka w relacjach społecznych. Język jest narzędziem tworzenia i regulowania relacji społecznych. Jest też najważniejszym narzędziem podziału kompetencji i układu ról społecznych w różnych sytuacjach. Badają ją: socjologia, psychologia społeczna, medioznawstwo.

Afektywna – emotywna, ekspresywna. Jest związana z przekazywaniem emocji. Badają ją: poetyka, literaturoznawstwo, psychologia twórczości.

Imperatyw poznawczy –to wykształcona ewolucyjnie zdolność do postrzegania i postrzegania rzeczywistości z płynących bodzcow zewnetrznych . Imperatyw poznawczy doprowadził do wykształcenia magii, religii, nauki.

Możemy przyjmować na raz 7 bodźców, jeżeli bodźców jest za dużo odczuwamy stres-przyczyna schorzeń psychicznych. Obecnie jest zbyt duża ilość źródeł informacji, nie jesteśmy w stanie tyle percypować.

Musimy nakładać porządek na świat dzienny.

Matryca kognitywna (poznawcza)-staje się dowodem rejestracji naszych doświadczeń i wynika z indywidualnego poznania. Każdy z nas ma inne doświadczenia , wszyscy postrzegamy świat indywidualnie , chociaż używamy wspólnych określeń.

Rola języka w powstaniu kultury:

Szczególna rola języka w kulturze wiąże się również z faktem, że jest on tym aspektem (kultury), który przenika i jest obecny we wszystkich jej dziedzinach: w gospodarce, wychowaniu, prawie, magii, religii, sztuce i zabawie, warunkując je wszystkie. Stąd też zrozumiałe jest od wieków trwające zainteresowanie językiem, w wyniku czego powstało wiele różnych jego teorii. 

Różnorodność kulturowa:

Różnorodność kulturowa społeczeństw jest przykładem elastyczności i zmienności układów społecznych.

SUBKULTURY Wzory subkulturowe nadają grupie wyraźną tożsamość i styl, co odróżnia ją od całości społeczeństwa, którego jest częścią. Subkultury często posługują się odrębnym językiem.

KONTRKULTURY

Kontrkultury, jak nazywamy takie podgrupy, ucieleśniają przekonania, wartości, normy i style życia, które są wyraźnym przeciwieństwem tych, które wyznaje społeczeństwo jako całość. 

RELATYWIZM KULTUROWY Różnorodność praktyk kulturowych wśród społeczeństw i w obrębie tego samego społeczeństwa sugeruje, że nie istnieje pojedynczy, „najlepszy” wzorzec kulturowy. 

ETNOCENTRYZM Przeciwieństwem relatywizmu kulturowego jest etnocentryzm- tendencja do traktowania własnej kultury jako moralnie wyższej od innych kultur, a co za tym idzie, do oceniania innych kultur wg własnych standardów. 

Relatywizm kulturowy, jego formy i związane z nim problemy:

Jest to podstawa intelektualno- moralna wedle której nie istnieje coś takiego jak trwały i nienaruszalny system wartości, posiadających swoją ściśle określoną hierarchię.

Możemy generalnie wskazać dwie najważniejsze formy relatywizmu: etyczny i kulturowy. Relatywizm etyczny odnosząc się do wartości uważa, iż wszystko jest tyle warte, na ile cenią to poszczególni ludzie. Drugim rodzajem relatywizmu jest relatywizm kulturowy, wedle którego nie ma żadnych kryteriów.

Etnocentryzm – stawianie własnego narodu lub grupy etnicznej w centrum zainteresowania i wywyższanie go ponad inne. Działania takie mogą doprowadzić do nacjonalizmu czy izolacjonizmu. Pogląd ten manifestuje się w działalności jednostek czy organizacji, które koncentrują się wokół własnego narodu i zwracaniem uwagi na interesy jedynie własnej grupy etnicznej. Etnocentryzm jest to afirmacyjny stosunek do własnej kultury, jednocześnie deprecjonujący inne.

Wzór kulturowy – mniej lub bardziej ustalony sposób zachowywania się i myślenia w danej zbiorowości lub znamienny dla tej zbiorowości układ cech kulturowych. W jego skład wchodzą też wytwory kultury materialnej.

Wzór kulturowy określa, w jaki sposób jednostka powinna reagować na sytuacje uważane za ważne dla niej samej i dla grupy, do której należy, tak aby zachować się zgodnie z oczekiwaniami grupy i nie popaść w konflikt z innymi członkami społeczności.

Wzory kulturowe można rozpatrywać w dwóch aspektach:

normatywnym (normy, wedle których ktoś powinien postępować),

behawioralnym (wedle realizacji tej normy w konkretnym zachowaniu członków danej zbiorowości).

Subkultura (z łac. sub = 'pod' + kultura) – określa grupę społeczną i jej kulturę wyodrębnioną według jakiegoś kryterium, na przykład zawodowego, etnicznego, religijnego, demograficznego.

Kontrkultura (z łac. contra = 'przeciw' + kultura) – określa względnie spójną grupę społeczną, która wyraża sprzeciw zarówno wobec zastanej kultury, jak i wobec tworzenia nowej.

Kultura a wolność człowieka:

Wolność człowieka jest zagrożona nie tylko toksyczną kulturą i błędnymi sposobami rozumienia samej wolności, ale także zawężeniem ideałów, pragnień i aspiracji. Wolność nie jest bowiem czymś wyizolowanym i niezależnym od sytuacji egzystencjalnej danej osoby. Przeciwnie, jest ściśle powiązana z tym wszystkim, co dzieje się w człowieku, zwłaszcza z rodzajem i poziomem jego ideałów, pragnień i aspiracji. Granice wolności zostają ograniczone czy zdeformowane w takim stopniu, w jakim są zdeformowane, ograniczone czy nieuporządkowane dążenia, aspiracje i pragnienia danej osoby.

Zbiory i kategorie społeczne, zbiorowości, grupy społeczne:

Kategorie społeczne – łączą je ważne społeczne cechy (wykształcenie, zawód, płeć, wiek itd.).

Zbiory społeczne – zbiorowość ludzi połączonych cechą nieistotną społecznie (np. Polska Partia Przyjaciół Piwa, kluby łysych itd.).

Warto znać rozróżnienie pomiędzy zbiorowością a grupą społeczną. Abyś łatwiej przyswoił to zagadnienie zacznijmy od pojęcia grupy. Jest ono prostsze, na jego bazie zdefiniujemy zbiorowości.  Tak więc grupa społeczna to są po prostu ludzie połączeni nawet chwilowo pewną więzią społeczną, mogąca mieć wspólne interesy, oraz poczucie odrębności od innych grup. Posiada własną strukturę i określone normy.

Zbiorowość społeczna to osoby zajmujące trwale lub chwilowo wspólną przestrzeń i z tego powodu oddziaływujących na siebie. Najbardziej typowe przykłady zbiorowości to: Para – tu pojawiają się owe dwie osoby Krąg społeczny – ten rodzaj zbiorowości łączy pewna wspólnota.

Definicje grupy społecznej i kryteria ich wyróżniania (klasyfikacji):

Grupa społeczna to zbiór obiektów typu człowiek, współpracujących ze sobą w celu zaspokajania własnych potrzeb.

Klasyfikacja grup społecznych ze względu na wielkość:

• Grupy małe

• Grupy duże

Klasyfikacja grup społecznych wg Ch. Cooleya:

• grupa pierwotna

• grupa wtórna

Klasyfikacja grup społecznych ze względu na otwartość: