- •1. Арфаграфія, яе змест і задачы
- •2. Фанетычны прынцып арф-іі.
- •3. Марфалагічны п-п
- •4. Напісанне слоў разам, праз злучок і асобна. Перанос слоў.
- •5. Правапіс е, ё, я, о, э
- •6. Правапіс спалуч. Галосных
- •8. Правапіс прыстаўных і а
- •9. Правапіс і, й, ы, у, ў.
- •10. Правапіс зв. І глухіх, свісцячых і шыпячых, д-дз, т-ц.
- •11. Правапіс падвойных зычных
- •12. Правапіс спалучэнняў зычных.
- •13. Правапіс змякчальнага мяккага знака.
- •14. Правапіс раздзяляльнага мяккага знака і апострафа
- •15. Правапіс вял. Літары
- •16. Правапіс абрэвіатур і графічнага скарачэння слоў.
- •17. Этапы развіцця бел. Арф-іі
- •19. Слова як лексічная адзінка мовы. Лексічнае і граматычнае знач. Слова. Слова і паняцце.
- •20. Мнагазначнасць слова. Прамое і пераноснае знач-е слова
- •21. Асноўныя тыпы лексічных значэнняў.
- •22. Спосабы узнікнення пераносных знач-яў. Метафара, метанімія, сінекдаха. Віды метафар.
- •23. Амонімы. Тыпы амонімаў. Паронімы
- •24. Адрозненне аманіміі ад мнагазначнасці
- •25. Шляхі узнікнення амонімаў у мове, выкарыстанне амонімаў у мове
- •26. Сінонімы, разрады сінонімаў, сінанімічны рад
- •27. Антонімы, тыпы антонімаў
- •28. Лексіка сучаснай бел. Мовы паводле яе паходж.
- •29. Спрадвечнабел. Лексіка, яе гіст. Пласты
- •30. Бел. Лексіка, запазычаная са славянскіх моў. Прыметы паланізацыі.
- •31. Бел. Лексіка запазычаная з неславянскіх моў
14. Правапіс раздзяляльнага мяккага знака і апострафа
1. Разд. мяккі знак пішацца пасля зычных л, с, ц, дз, і непрыставачных н, з перад е, ё, І, ю, я у словах іншамоўнага паходж.: рэльеф, мільён, дасье
2. Ва уласных іменах і назвах, утвораных ад імён на –ій, -ый пасля зычных л, с, ц, дз, м, з перад суфіксальным – еў(ев) пішацца і(ы): Георгіеў, Дзмітрыеў, але Вікенцьеў, Лаўрэнцьеў. 4. Апостраф пішацца пры асобным вымаўленні зычн. з наступным галосным: пасля прыставак, якія заканчв. на зычную перад е, ё, ю, я і націскным і (аб’езд, аб’ем, між’ярусны); у сярэдзіне слова пасле губных б, в, м, п, ф, заднеязычных г, к, х, зыбных д, т і дрыжачага р перад літарамі е, ё, і, ю, я (вераб’і, сям’я, надвор’е); у складаных словах з 1 часткай двух-, трох-, чатырох-, шмат- перад літарамі е, ё, ю, я (двух’ярусны). 5. Апостраф не пішацца: пасля ў перад літарамі е, ё, і, ю, я (саўюць, салаўі); у складаных і складанаскарочаных словах на мяжы састаўных частак у тым ліку калі іх часткі пішуцца праз злучок
15. Правапіс вял. Літары
Вялікая літара ужываецца: 1.для вылучэння сказаў, вершаваных радкоў 2. для размежавання агульных і ўласных назваў 3. для стылістычнага выдзялення слоў з пэўнай сімволікай. З вял. літары пішуцца простыя уласныя назвы: 1.імены, імены па бацьку, псеўданімы, клічкі, а таксама уласныя імены, якія ўжываюцца ў знач агульнай назвы, але не перайшлі у разрад агульных наз. (Сцяпан, Шарык) 2. назвы літ, муз, і інш. твораў, мастацтваў, газет, часопісаў (аповесць “Абеліск”, калгас “Крыніца”) З назвы традыцыных святаў, гістарычных эпох (Каляды, Рэнесанс, але сярэднявечча) 4. прыналежныя прм. утвораныя ад уласных імен з дап. суф. –ев(ёв), ёў, оў(аў, ав), -ін(ын) (Віцеў веласіпед) 5 назвы утвораныя шляхам складання усечаных асноў (Дзяржплан) 6. абрэвіятуры (ВНУ, МТЗ) 7. займеннікі Вы, Ваш, як форма ветлівасці 8. найменіі найвышэшых божастваў (Бог, Алах) 9. назвы дзеючых асоб у казках і байках (Баран, Баба Яга) 10. назвы геаграф. і тэрытарыяльна дміністрацыйных адзінак (Азія, Крым). 11 астранамічныя назвы (Венера, Вялікая Мядзведзіца) 12 Імя у склад якога уваходзіць лічэбнік (Петр Першы) 13. найвышэйшыя урадавыя установы, выш. органы улады (Савет Міністраў РБ) 14. найвышэйшыя пасады і ганаровыя званні (Прэзідзент РБ) 15. поўныя назвы ордэнаў не выдзеленыя двукоссем (акрамя слоў ордэн і ступень): ордэн Славы І ступені. 16. важнейшыя падзеі і святы (Дзень Перамогі) 17. сінанімічныя назвы са словамі імя, памяць (Коласаўскія чытанні памяці Якуба Коласа)
16. Правапіс абрэвіатур і графічнага скарачэння слоў.
У складанаскарочаных абрэвіатурах скарочаныя часткі пішуцца так, як у адпаведных поўных словах (генплан-генеральны, лінкар-лінейны карабель). Літарныя, гукавыя абрэвіятуры і змешанага тыпу пішуцца вялікімі літарамі без кропак, злучкоў і апостафаў (ВНУ, СНД, СМІ) Калі да абр-ы дабаўл. лічба, то яна пішацца праз злучок (МТЗ-82) Калі абр-ра скланяецца, то канчаткі пішуцца разам і малымі літ-мі (на МАЗе) Малыя літары могуць уваходзіць у камбінаваныя абр-ры (ЛіМ, БелТА). Напісанне запазычаных абр-р вызначаецца па слоўніку (завуч, спецназ, ЮНЕСКА) У некаторых абр-ах напісанне можа не адлюстроўваць натур-е вымаўленне (ТЮГ – тэатр юнага гледача) вымаўляецца [ц’ух]. Скарачэнне слоў рэгламентуецца наступн. правіламі: 1.нельга скарачаць на галосную літару, на ь, й, ў. 2. пры спалучэнні 2 аднолькавых зычн. скарач-е робіцца пасля першай зычн. (насен. фонд) 2. пры збегу 2 або некалькіх зычн. скарач. робіцца на апошнюю зычн. 4 калі імя пачынаецца з Дз, то ініцыялам выступае толькі літара Д. Пры графічных скарач-ях ставіцца кропка і захоўваюцца тыя ж знакі і пачатковыя літары, якія уласцівы поўнаму напісанню. Стандартныя скарочаныя абазначэнні метрычных мер пішуцца без кропак (см, км, кг)
