8. Правапіс прыстаўных і а

Прыстаўная галосная і пішацца: -у пачатку слова перад спалучэннямі зычных з першай літарай м: імшара, імгла, імклівы незалежна ад пазіцыі гэтага слова у сказе; -у пачатку слова перад спалучэннем зычных з першымі літарамі р, л: 1)у пачатку сказа 2)пасля знакаў прыпынку 3) пасля папярэдняга слова на зычную. Калі з такім пачатковым спалуч. зычных стаіць пасля папярэдняга слова на галосную, і няма знака прыпынку, то прыстаўная і не пішацца. Прыстаўная а пішацца у некаторых словах: амшара, аржаны, амшарына. Пасля прыставак і першай часткі складанага слова, якія заканчв-ца на галосную прыстаўныя літары і, а перад м, р, л не пішуцца: памчацца, замшэлы, налгаць. Пасля прыставак на зычную прыстаўная і змяняецца на ы: адымжэць, абылгаць, спадылба. Па моўнай аналогіі прыстаўное і пішацца часам у пачатку слова перад іншымі спалучэннямі: істужка, ігруша.

9. Правапіс і, й, ы, у, ў.

Йпішацца: 1) у словах з коранем іс-, ігр-, ім-, інач-, замест караневага і пасля прыставак, якія заканчваюцца на галосную: пайсці, выйграць, пайменны, перайначыць 2) у словах займаць, наймаць, пераймаць, праймаць. і караневае пішацца 1) пасля прыставак звыш-, між-, пан-, супер-, транс-, котр- (звышімклівы, міжінстытуцкі, панісланізм, суперінтэлект) 2) пасля прыставак на галосную ва ўсіх астатніх выпадках (заікацца, заінець, праіснаваць). ы пішацца у словах з коранем іс-, ігр-, на месцы караневага і пасля прыставак якія заканчв. на зычную: абышоў, узыход, розыгрыш, падыграць.

Ў пішацца: 1) у пачатку слова калі яно не пачынае сказ і перад ім няма знакаў прыпынку (была ўпрыгожана, хацела ўзяць) 2) пры чаргаванні у з ў у сярэдзіне слова: клоў, раўнд, саўна, паўза 3) пры чар-нні л з ў: даў, воўк, шоўк 4) пры чар-нні в з ў: аўса ,кроў, гатоў.

У пішацца: 1) у пачатку сказа 2) пасля зычных у пачатку і сярэдзіне (разумны, ад усіх, раптам учуў) 3) пасля знакаў прыпынку 4) пад націскам у пачатку, сярэдзіне і канцы слова (да урны, Брэсцкая унія, аул, ух) 5) на канцы запазычаных слоў не пад націскам (фраў, ток-шоу, ноу-хау) 6) у запазычаных словах на канцавых ум, ус (прэзідыум, радыус, соус) 7) у пачатку уласных імен і у абрэвіятурах (ва Уручча, ва УП “Прагрэс”)

10. Правапіс зв. І глухіх, свісцячых і шыпячых, д-дз, т-ц.

Правапіс звонкіх і глух., свісц. і шыпячых у сярэдзіне і на канцы слоў заснавана на марфал. п-пе. Для вызначэння напісання слова трэба змяніць яго так або падабраць роднаснае слова, каб пасля невыразнага зычнага, які патрабуе праверкі стаяў галосны або санорны: касьба-касіць, просьба-прасіць, хлеб-хлеба. У іншамоўных словах напісанне глухіх перад звонкімі, якія нельга праверыць словазмяненнем, або падборам роднасных слоў вызначаецца па слоўніку: баскетбол, вакзал, айсберг. Нязменна пішуцца звонкія і глухія, свісцяч. і шыпяч. зычныя у канцы прыслоўяў і прыназоўнікаў: уздоўж, насцеж, перад, цераз. Літары д і т пішуцца у пачатку і сярэдзіне слоў перад галоснымі а, о, у, ы, э перад цвердымі і зацвярдзелымі зычнымі і у канцы слова: добры, думаць, год, тут. Перад ь, е, ё, ю, я, і імяккім гукам в’ яны змяняюцца на дз, ц: надзея, цяпло, дзве. Нязменна пішацца літара д у канцы прыстаўкі і літара т у складзе суфікса перад мяккім гукав в’: адвезці, у агенцтве, у грамадстве. Нязменна пішацца літара т перад мяккім гукам в’ у аддзеяслоўных назоўніках і ў словах вытворных ад іх: у бітве, у Літве, у клятве, літара д у словах мардвін, Мардвінаў. У запазычаных словах літары д, т як правіла пішуцца нязменна: дыскатэка, крэдыт, дэканат, тэлефон. Пішацца дз і ц у іншамоўн. словах перад суфіксамі і спалуч. суфіксальнага паходжання –ін, -ір, -ёр, -еец, -ейск, -ік: камандзір, манцер, індзеец, фанцік, але Індыя, індыец, індыйскі, індыйцы.