- •Тэма: Марфалагічная стылістыка: назоўнік і. Тэарэтычная частка
- •Іі. Развіццёвая частка
- •Ііі. Практычная частка
- •Яны любяць Бога, людзей і Радзіму Цяжар і радасць
- •Маленькія анёлы
- •Свая дарога ў жыцці
- •Заданне 8. Вызначце стылістычныя асаблівасці выкарыстання назоўнікаў (іх граматычных катэгорый). Падкрэсліце рэчыўныя і зборныя назоўнікі. Быць беларусам
- •Пра каштоўнасці
- •Заданне 9. Падкрэсліце спалучэнні, тыповыя для матэрыялаў крымінальнай тэматыкі. Знайдзіце прыклады стылістычнай неадпаведнасці ў тэксце. Страляў у сабак і людзей
- •IV. Творчая частка
Ііі. Практычная частка
Задание 1. Подберите определения, правильно согласуйте их с приведенными ниже словами. Словосочетания запишите.
1). Рояль(белый рояль), бра(хрустальный бра), кофе(ЧЕРНЫЙ КОФЕ), тюль(ПРОЗРАЧНАЯ ТЮЛЬ), какаду(ГОВОРЯЩИЙ КАКДУ), папарацци(НАГЛЫЙ ПАПАРАЦЦИ), пари(РИСКОВАННОЕ ПАРИ), жюри(КОМПЕТЕНТНОЕ ЖЮРИ), авеню(Московская авеню), киви(СЛАДКИЙ КИВИ), виски(КРЕПКИЙ ВИСКИ), салями(ВКУСНАЯ САЛЯМИ), хиппи(МИРОЛЮБИВЫЙ ХИППИ), Сочи(ПРЕКРАСНЫЙ СОЧИ), Миссисипи(ГЛУБОКАЯ МИССИСИПИ), Калахари(ЖАРКАЯ КАЛАХАРИ).
2). Евро(СТАБИЛЬНЫЙ ЕВРО), камикадзе, шимпанзе(ЗАБАВНЫЙ ШИМПАНЗЕ), Тбилиси, Килиманджаро(ВЫСОКАЯ), секьюрити(УМНЫЙ), барбекю(ВКУСНОЕ), мозоль(Больная), шампунь(ХОРОШИЙ), кольраби(ВКУСНАЯ), кенгуру(ПРИВЕТЛИВЫЙ), кутюрье(ПРОФЕССИОНАЛЬНЫЙ),
Задание 2. Из двух форм существительных, приведенных в скобках, выберите нормативную. Употребите ее в нужном падеже.
Домик на пригорке был черный и крыт (толем, толью). 2. (Ставень, ставня) слетел (а) с петли. 3. Ударили по (рельс, рельсУа), подвешенн... к дереву. 4. Мы вошли в светлЫЙ... большОЙ... (зал, зала). 5. Ветром былА... разбросанА... (скирд, скирда).
Задание 3. От данных существительных образуйте форму именительного падежа множественного числа.
Бухгалтер(А), вексель(и\я), табель(Я), год(А), директор(А), инспектор(Ы), кондуктор(Ы,А), китель(И,Я), корпус(А), отпуск(А), порт(Ы), слесарь(Ы), тенор(А), торт(Ы), шофер(Ы), якорь(Я), инженер(Ы)
.
Задание 4. От данных существительных образуйте форму родительного падежа множественного числа.
Апельсины(ОВ),
баклажаны(ОВ), буряты(Т), вафли(ЕЛЬ),
гектары(ОВ), гусары, калмыки(ОВ),
килограммы(ОВ), кочерги(ЕГ), носки(ОВ),
полотенца(ЕНЕЦ), рельсы(ОВ), сапоги(ОГ),
свечи(ЕЙ), туркмены(ОВ), туфли(ЕЛЬ),
чулки(ОВ), цапли(ЕЙ), яблоки,
якуты, ясли(ей).
Задание 5. Подберите к существительным женского рода существительные мужского рода. Отметьте случаи отсутствия родовых пар.
Балерина(НЕТ), гонщица(ГОНЩИК), доярка(НЕТ), массажистка(МАССАЖИСТ), маникюрша(НЕТ), санитарка(САНИТАР), секретарша(СЕКРИТАРЬ), сиделка(НЕТ), солистка(СОЛИСТ), студентка(СТУДЕНТ), телеграфистка(ТЕЛЕГРАФИСТ), ткачиха(НЕТ), чемпионка(ЧЕМПИОН).
Задание 6. Подберите к существительным мужского рода существительные женского рода. Определите стилистические и семантические различия между ними. Отметьте случаи отсутствия родовых пар.
Аквалангист(НЕТ), адвокат(НЕТ), бригадир(НЕТ), врач(НЕТ), генерал(НЕТ), директор(ДИРЕКТРИСА), доктор(НЕТ), доктор наук(НЕТ), защитник(ЗАЩИТНИЦА), инженер(НЕТ), космонавт(НЕТ), кандидат в мастера(НЕТ), кондуктор(НЕТ), лаборант(ЛАБОРАНТКА), машинист(НЕТ), научный сотрудник(НЕТ), педагог(НЕТ), слесарь(НЕТ).
Заданне 7. З матэрыялу выпішыце ўласныя назоўнікі; асабовыя назоўнікі. Якую ролю яны выконваюць у артыкуле. Ці можна абысціся без іх?
ЗВЯЗДА. 13 кастрычніка 2010 г.
Яны любяць Бога, людзей і Радзіму Цяжар і радасць
Ларысе Грамакоўскай 36 гадоў, яна жыве ў шматпавярхоўцы ў новым мікрараёне Магілёва. Вялікая сям'я займае адразу дзве кватэры на лесвічнай пляцоўцы. Абстаноўка ў іх сціплая, але ўсё зроблена для дзяцей: і спартыўны куток, і нават арэлі, на якіх па чарзе гушкаюцца малыя.
Ларыса і Валерый пазнаёміліся ў царкве хрысціян веры Евангельскай. Малады чалавек прыехаў у Магілёў са Шклоўшчыны і працаваў у будаўнічай брыгадзе. Ларыса па прафесіі фармацэўт, аднак перад нараджэннем першага дзіцяці ўладкавалася на Магілёўскі завод ліфтавага машынабудавання.
Праўда, зазначае шматдзетная маці, апошні дзясятак гадоў яна знаходзіцца ў суцэльным дэкрэтным водпуску, бо, лічы, кожныя два гады нараджае дзіця. Аднак "Ліфтмаш" пра сваю работніцу не забывае: днямі, напярэдадні свята, жанчына разам з дзецьмі ездзіла ад завода на пазнавальную экскурсію па Магілёве.
Ларыса і дзеці вельмі шкадавалі, што на перадсвяточнае фатаграфаванне сям'і не трапіў тата. Ён робіць тынкоўшчыкам у ЖЭУ і не змог кінуць працу.
— Звычайна ўся ўвага на мяне і дзяцей, нібыта муж не мае да гэтага дачынення, — паскардзілася жанчына. — А ў мяне вельмі добры муж. Ён — маё апірышча. І калі б не ён, я б, можа, і не здолела несці гэты шматдзетны цяжар.
І ўсё ж, шмат дзяцей — гэта цяжар альбо радасць?
— Цяжар — таму што гэта вялікія клопаты, — шчыра адказвае Ларыса. — Але гэтыя клопаты пераўтвараюцца ў вялікую радасць, калі бачыш вынікі — як твае дзеці гадуюцца і фарміруюцца як асобы.
