7 Пытанне(Артыкуляцыйны аспект вывучэнне гукаў, будова моўнага апарату,фазы артыкуляцыі)

Гукі мовы узнікаюць у выніку ваганняў галасавых звязак, а таксама работы іншых актыўных органаў моўнага апарату. Ваганні могуць быць раўнамерныя, рытмічныя, нераўнамерныя, нерытмічныя. У выніку рытмічных ваганняў утвараецца -голас. У выніку нерытмічных- шум .

Моўны апарат- сукупнасць фізіялагічных органаў чалавека, якія прымаюць удзел у вымаўленні гукаў мовы: дыяфрагма, трахея, бронхі, легкія, язычок, поласць носа, гартань, паднябенне, язык, глотка, губы, зубы, ніжнія і верхнія сківіцы.

Артыкуляцыя асобнага гука складаецца з 3 фаз:

1. экскурсія

2.вытрымка

3.рэкурсія

8 пытанне(Артыкуляцыйная класіфікацыя зычных)

9 пытанне(Артыкуляцыйная класіфікацыя галосных)

10 пытанне(Артыкуляцыйная класіфікацыя зычных гукаў)

11 пытанне(Артыкуляцыя гукаў і фанетычная з’ява асіміляцыі ва ўзаемасувязі)

Асіміляцыя – фанетычны працэс, які адбываецца паміж гукамі аднаго тыпу – галоснымі або зычнымі – і заключаецца ў поўным або частковым прыпадабненні іх.Асіміляцыя бывае поўная і няпоўная.Поўная асіміляцыя-такая,пры якой адзін гук цалкам прыпадобняецца да другога,набывае яго артыкуляцыйныя асаблівасці.Напрыклад:дыялектнае (з)але(з)а (жалеза)

Няпоўная асіміляцыя- такая, пры якой адзін гук прыыпадабняецца да другога поўнасцю,часткова – па адной або дзвюх прыметах: ка(с’)іць – касьба(ка(з’б)а.

12 Пытанне(Паняцце аб акустычнай класіфікацыі гукаў)

Гук распаўсюджвае гукавая хваля.Сіла гуку залежыць ад сілы амплітуды вагання.Гукі дзеляцца на галосныя і зычныя.Зычныя на санорныя і шумныя.Санорныя на звонкія і глухія.

13 Пытанне(склад як адзінка фанетыкі, тэорыя складу)

Склад — мінімальная адзінка фанетыкі, якая характарызуецца найбольшай акустыка-артыкуляцыйнай злітнасцю сваіх кампанэнтаў, уваходзячых у яго гукавы склад.

ТЭОРЫІ СКЛАДА: ЭКСПІРАТОРНАЯ разглядае склад як спалучэнне гукаў, што вымаўляюцца адным штуршком выдыхаемага паветра. Мяжой складоў з'яўляецца момант самага слабага выдыху.

МУСКУЛЬНАГА НАПРУЖАННЯ, вызначае склад як гукавы адрэзак, які вымаўляецца адным імпульсам мускульнага напружання моўнага апарата. Кожны імпульс складаецца з трох фаз: узрастання напружання, яго максімуму і спаду.

САНОРНАЯ тэорыя склада, заснаваная на акустычных крытэрыях. Згодна з тэорыяй санорнасці, склад – гэта хваля санорнасці (гучнасці). Склад утвараюць гукі рознай ступені гучнасці. Найбольш гучны, які з'яўляецца вяршыняй санорнасці, – складовы гук, астатнія гукі нескладовыя.

14 Пытанне(Тыпы складоў, складападзел)

Словы падзяляюцца на склады.З артыкуляцыйнага пункту погляду склад – гэта частка слова, якая вымаўляецца адным выдыхальным штуршком паветра.

Тыпы складоў:

• адкрытыя;калі заканчваюцца галосным гукам:ха-та

• закрытыя;калі заканчваюцца зычным:до-мам

• непрыкрытыя;калі пачынаюцца галосным:а-рол

• прыкрытыя;калі пачынаюцца зычным:ка-на-ва.

Складападзел узнікае або паміж галоснымі, або паміж найбольш канкрэтнымі па гучнасці гукамі:ка-ар-ды-на-цы-я.Санорныя зычныя ў адносінах складападзелу прымыкаюць да папярэдніх галосных,паколькі паколькі па ступені гучнасці яны бліжэй да галосных, чым да шумных зычных:бай-ка, сон-ца.