- •Мазмұны
- •5 Жаңа технологияны енгізу кезіндегі экономикалық тиімділік көрсеткіштерін анықтау
- •1 Трактордың шығу тарихы. Доңғалақты және жынжыр табанды тракторлар
- •1 Сурет ксро уақытында жасалған алғашқы трактор
- •Сурет Доңғалақты трактор
- •Сурет Шынжыр табанды трактор
- •1.1 Мтз 80 тракторын пайдалану және техникалық сипаттамалары
- •4Сурет мтз - 80 тракторы
- •Сурет мтз 80 тракторының қозғалтқышы
- •Мтз 80 тракторына техникалық қызмет көрсету. Майлау жүйесі
- •2 Мтз 80 тракторының гидравликалық аспалы жүйесі, оны пайдалану және құрамы
- •6 Сурет мтз 80 тракторының гидравликалық аспалы жүйесі
- •7 Сурет мтз 80 тракторының гидравликалық аспалы жүйесіне арналған жартылай аспалы жұмысшы жабдықтар және гидроцилиндірлі тіркемелер
- •8 Сурет Аспалы механизм
- •9 Сурет нш 32-2 Гидравликалық сорғысы
- •10 Сурет Цилиндр құрылымы
- •11 Сурет Гидравликалық жүйе
- •2.1 Мтз 80 Тракторының гидравликалық аспалы жүйесіне техникалық қызмет көрсету және жөндеу
- •12 Сурет мтз 80 тракторының гидравликалық жүйе сорғысының жетегі
- •13 Сурет ки-5473 құралы
- •14 Сурет ки-5473 құралы арқылы гидрожүйенің техникалық жағдайын тексеру
- •15 Сурет ки-5473 құралы арқылы май үйлестіргіштің жұмысқа жарамдылығын анықтау
- •16 Сурет Күштік цилиндр құрылымы
- •4 Еңбекті қорғау
- •4.1 Тракторларды жөндеу мен оларға техникалық қызмет көрсету
- •4.2 Трактормен жұмыс кезіндегі өрт қауіпсіздігі
- •4.3 Еңбекшілердің арнайы киімдері мен қорғану құралдары
- •5 Жаңа технологияны енгізу кезіндегі экономикалық тиімділік көрсеткіштерін анықтау
- •5.1 Жаңа техниканың міндеті мен қолдану облысын табу
- •5.2 Есептеу үшін бастапқы деректер
- •5.3 Қаржы салуды (инвестицияны) есептеу
- •5.4 Жылдық пайдаға асатын өнімділікті және техника жұмысының жылына машина-сағат санын есептеу
- •Жылына техника жұмысының машина-сағат саны 1.7 формула арқылы анықталады
- •Жөндеу цикліндегі тқ пен жөндеу саны анықталады:
- •Өнімділікті өзгерту коэффициенті келесі формуласымен аңықталады
- •5.5 Жылдық ағымдағы шығындарды есептеу
- •Жөндеу жұмысшыларының жылдық еңбек ақысы мына формула бойынша анықталады:
- •Жөндеу аралық циклінің ұзақтығы мына формула арқылы анықталады:
- •Отынның сағаттық шығынын мына формула арқылы анықталады:
- •5.6 Қосымша пайданы анықтау
- •5.7 Қосымша экономикалық тиімділіктің көрсеткіштерін есептеу Отын шығынын төмендетуді мына формуламен анықтаймыз:
- •5.8 Есептеудің нәтижесі
- •10 Кесте Есептеудің нәтижесі
- •6 Экология
2 Мтз 80 тракторының гидравликалық аспалы жүйесі, оны пайдалану және құрамы
Тракторлардың гидравликалық аспалы жүйесі негізгі екі бөліктен құралады: гидрожүйе және аспалы механизм.
Аспалы механизмде қолданылатын гидрожүйе тек аспалы механизмге ғана қызмет етіп қоймайды, онымен қоса басқа да жұмысшы жабдықтарды гидравликалық энергиямен қамтамасыз етеді. Жұмысшы жабдықтарының жұмыстары бір-бірлеріне байланысты жүргізіледі.
Гидравликалық аспалы жүйе – аспалы, жартылай аспалы, гидрофицирленген тіркемелі машиналар мен көлік тіркемелерін басқаруға арналған, машинаны тракторға тіркеуге арналған гидравликалық жетек пен артқы аспалы механизмнен тұрады.
Гидравликалық жүйе тракторшыныңың жұмысын жеңілдетеді. Гидравликалық жүйені пайдалану уақыт пен отынды аз жұмсап өнімді жұмыс істеуге мүмкіндік береді
Гидравликалық аспалы жүйе трактордың әртүрлі жерлерінде орналасқан және өзара май құбырларымен байланысқан жеке-жеке құрастырылған бірліктерден құралған. Сондықтан гидравликалық аспалы жүйені бөлінген-агрегатты деп атайды.
Гидравликалық жүйе негізі мынадай бөліктерден құралады: май багі, май сорғысы тазартқыш, гидравликалық цилиндр және оларды өзара жалғастыратын түтіктер. Гидравликалық жүйеге іштен жанатын қозғалтқыштарда пайдаланылатын моторлық майлар М10 және М8 қолданылады. Себебі жүйедегі қозғалатын бөлшектер де майлануы тиіс. Жұмыс кезінде осы май гидрожүйенің барлық механизмдерін айналып өтеді.
6 Сурет мтз 80 тракторының гидравликалық аспалы жүйесі
Гидраликалық аспалы жүйені пайдалану
Гидравликалық аспалы жүйе кәзіргі уақытта көптеген трактор модификацияларына орнатылған. Гидравликалық аспалы жүйе орнатылған трактор көмегімен көптеген жұмыстар атқаруға болады. Гидравликалық аспалы жүйеге жартылай аспалы жұмыс жабдығы немесе гидроцилиндірлі тіркемені орнатса трактор универсалды машина ретінде де қолданылады. Трактордың гидравликалық аспалы жүйесіне, мысалы, құбыр қазғыш, бұта қырыққыш, түбір жұлғыш, қайырмамен жұмыс, ауыл шаруашылығында қолданылатын тракторда жер жыртуға арналған тіркемемен, дән сепкіш, дақыл жунауыш тіркемелерімен жұмыс істеуге мүмкіндік береді 7 суретте көрсетілген.
Тракторлармен жер өңдеген кезде оның артына тіркелген аспалы жұмыс жабдықтарының да жұмысын тракторшы басқарады. Ондай жұмысшы жабдықтарға, яғни жұмысын үнемі қадағалап отыратын жұмыс жабдықтарына соқалар, культиваторлар, құбыр қазғыштар жатады. Осы жұмысшы жабдықтардың жер өңдеу тереңдігін реттеу үшін тракторларға әр түрлі реттеуіш қондырғылар орнатылады.
7 Сурет мтз 80 тракторының гидравликалық аспалы жүйесіне арналған жартылай аспалы жұмысшы жабдықтар және гидроцилиндірлі тіркемелер
Тракторлар мен ауыл шаруашылығы машиналарын жалғастыру үшін гидрожүйемен жабдықталған аспалы механизм қолданылады. Бұл механизм екі ұзын аланкадан, орталық тізгіннен, гидроцилиндрмен жалғасқан көтергіш рычагтан бүйірлік тізгіннен және таратқыштардан құралады 8 суретте көрсетілген. Бүйірлік тізгіннің біреуінің ұзындығы бұрама арқылы өзгереді, сол сияқты орталық тізгін мен таратқыштардың да бұрамалы механизмі бар. Бұрамалы механизмдер арқылы аспалы механизмнің және онымен жалғасқан машинаның трактормен салыстырғандағы бекітілу қалпын өзгертеді.
Аспалы механизмді тракторға бекітілуіне байланысты екі немесе үш нүктелі деп бөледі.
Қуаты аз тракторлар үшін үш нүктелі механизммен жабдықталады, яғни аспалы механизм трактормен 8 суретте көрсетілген 7,8,9 нүктелер арқылы жалғасады. Жалпы жұмысқа арналшған қуатты тракторлар әмбебап аспалы механизммен жабдықталады. Мұндай әмбебап аспалы механизмдерді екі немесе үш нүкте арқылы трактормен жалғастырады.
1 – көтергіш рычаг; 2 – бүйірлік тізгін; 3 – орталық тізгін; 4 – ұзындық планка; 5 – гидроцилиндр; 6 – тартқыш тізгін; 7,8,9 – аспалы механизмді тракторға бекіту нүктелері
