- •В.А. Фукин, а.Н. Калита былғары бұйымдарының технологиясы
- •Мазмұны
- •1. Былғары бұйымдар технологиясына кіріспе
- •Былғары бұйымдар жасау технологиясының анықтамасы
- •1.2. Технологиялық үрдістің схемасы
- •Сырттан келiп түсетiн ақпараттар тiзбегi.
- •Жүйеде қалыптасатын ақпараттар тiзбегi:
- •2. Материалдарды пішу кезіндегі бөлшектерді орныластыру, оларды пайдалануды нормаландыру.
- •2.1. Материалдарды пішу кезінде тиімді пайдалануды анықтайтын факторлар.
- •2.2. Сур. Ұлтандардың қимаүлгілерінің тура сызықты-үдемелі жайғастыру схемалары (а,б).
- •2.4. Сур. Пішілінетін материалдар және тіке бұрышты қимаүлгілердің өлшемдерінің еселі еместігінен пайда болатын шеттік қалдықтың схемалары.
- •2.5. Сур. Материалдың ұзындығы ауыспалы, ал ені тұрақты кездегі қимаүлгілер саны n1 және үйлесімдік коэффициенті р арасындағы байланыс диаграммасы.
- •2.8Сур. Материалдарды (б) пішу кезіндегі қимаүлгі аралық көпіршелердің (а) пайда болу схемалары Әртүрлі былғарыларға арналған е3 коэффициенті
- •Материалды пайдалануға жұмысшының мамандылығының тигізетін әсері.
- •2.2. Аяқкиімнің астына және үстіне арналған материалдың ауданын пайдаланылатын пайызын есептеу.
- •Әртүрлі конструкциялы дайындамалардағы үстіңгі бөлшектердің үлестік ауданы,%.
- •2.13. Сур. Матаның ұзындығы және ені бойынша қимаүлгілерді үйлестіруден пайда болатын сызықтық әсерлерді анықтау схемасы.
- •2.3. Негізгі материалдардың қажеттілік мөлшерлерін және шығын нормаларын анықтау.
- •2.4. Материалдарды пішу кезіндегі қимаүлгілерді орналастыру.
- •2.18. Сур. Аяқкиім үстінің бөлшекте-ріне мата негізді жасанды винилдық былғарыны /винилискожо–т/ пішу схемалары.
- •2.19. Сур. Аяқкиім астының бөлшектерін үйлестіру схемалары
- •2.23. Сур. Тура сызықты-бір ізді жүйе бойынша өкше сірілеріне көп бетті аяқ киімдік нитроискожа-т төсемдерін шабу схемалары
- •3. Материалды тiлу, кесіп өңдеу
- •3.1. Былғары бұйымдары бөлшектерiн шабу.
- •3.10. Сур. Пышақтардың кесетін шеттерінің қырын пішіні.
- •3.2 Материалды жылжымайтын пышаққа жiберу арқылы тiлу
- •3.3. Материалды жылжымалы пышаққа жiберiп кесу
- •3.16. Сур. Материалды (1) қозғалмары пышақпен (2) кесу схемалары.
- •3.18. Сур. Жұмыстық бұрыш (а) және кесу күшіне (б) кесу шапшаңдығының арақатысының әсерін сипаттайтын қисық сызықтар.
- •3. 4. Жону
- •3.21. Сур. Фрезерлеу күшінің Рф фрезаның айналу жиілігіне n тәуелдігінің қисық сызығы.
- •3.22. Сур. Фрезаның қырын пішіндерінің схемалары.
- •3.5. Тегiстеу
- •3.23. Сур. Тегістеуге арналған машинаның жұмыстық аспаптарының конструкциялары.
- •3. 6. Тікірейту
- •3.26. Сур. Металл щетка (а) және резеңкеге вулканданған шетканың (б) схемалары.
- •3.7 Материалды тербелмелі пышақпен кесу
- •4. Аяқкиімнің бөлшектері мен үстінің дайындамаларын дымқылдандыру және кептіру.
- •4.1. Аяқ киімнің үстінің дайындамаларын және бөлшектерін дымқылдандыру
- •4.4. Сур. Капиллярлы сору (а,б) және капиллярлы конденсация (в) механизмдерінің схемалары.
- •4.2. Сур. Былғарының ауданының s абсолюттік ылғалдығына тәуелдігі.
- •4.4. Сур. Капиллярлы уақ тесікті дененің термоылғалөткізгіштігі (а) мен бу және ауаның салыстырма термодиффузиясының (б) механизмдерінің схемалары.
- •Аяқкиім өндірісінде материалдарды дымқылдандыру.
- •4.5. Сур. Суға үлгіні қысқа мерзімге батырудан кейінгі былғарының қалындығы hk бойынша ылғалдың таралуының қисық сызықтары:
- •Аяқкиім үстінің дайындамаларын дымқылдандыруға арналған роторлы қондырғылардың техникалық сипаттамасы.
- •Аяқкиім үстінің дайындамаларын су тұманымен дымқылдандыруға арналған қондырғылардың техникалық сипаттамасы
- •4.2. Кептіру
- •Арс жартылай автоматының техникалық сипаттамасы
- •Тэрс-0 кептіргішінің техникалық сипаттамасы
- •5. Аяқкиім бөлшектерін және былғары галантерея бұйымдарын қалыптау
- •5.1. Аяқкиім үстінің дайындамасын қалыптау кезінде былғарының құрылымдық өзгерістері.
- •5.2. Иіп қалыптау
- •5.3. Созып қалыптау
- •5. 4. Аяқкиім үстінің дайындамасын қалыптаудың керіп -қаптау әдісі
- •Аяқкиім үстінің дайындамасын керу
- •Аяқкиім үстінің дайындамасын керу.
- •5.5. Аяқкиім дайындамасын керу және қаптау операцияларын қамтитын қалыптау тәсілдері
- •5.6. Аяқкиім үстінің дайындамасын параллель сыртқы. Ішкі және қайыстырылған тәсілдермен қалыптау
- •Сыртқы тәсіл
- •Қайыстырылған тәсіл
- •5.7. Үсті табиғи және синтетикалық былғарыдан жасалған аяқкиімнің қалыптұрақтылығына қалыптау тәртіптерінің әсер етуі
- •6. Бөлшектерді бекітудің механикалық әдістері
- •6.1. Аяқкиім үстінің бөшектерін бекіту
- •6.1. Сур. Екі жіптік ине шаншымын жасаудың схемасы.
- •6.3. Сур. Мест 22249-82 бойынша ұштың негізгі өлшемдерін және оның ұзын науаға қатысты орналасуларының схемасы.
- •6.2. Аяқкиім астының бөлшектерін жіппен бекіту әдістер.
- •Ұлтандарды сыртқы тігіс пен бекіту
- •Ұлтандарды бекітудің штифтті әдістері
- •Бұрандалы әдіс
- •6.4. Өкшелерді Бекіту
- •6.5 Былғары-галантереялық бұйымдарының бөлшектерін бекіту.
- •Қолданылған әдебиеттер
1.2. Технологиялық үрдістің схемасы
Аяқкиім конструкцияларының көбісінің өндіру кезіндегі іріленген үрдісінің схемасы негізінде бірдей болады.
Үрдіс қоймалардан басталады, мұнда материалдардың түрiне, сортына \сұрпына\ қалыңдығына, ауданына және т.б. қарай топтастырады. /1.1. сурет/
М1 – аяқкиім астына арналған материалдар; М2 – көмекші материалдар (желім, жіп және т.б.); М3 – яақкиім үстіне арналған материалдар; СМ – материалдар қоймалары; Ш – шабу цехы; З – пішу цехы; П - №1,2, . . . n жинау цехтары; СП – дайын өнім қоймалары; ДН және ДВ – аяқкиім астының және үстінің түйіндері (бөлшектері).
Ол жерде, сонымен қатар ішінара, олардың қасиеттерiнiң мемлекеттiк стандартқа сай келуiн тексередi. Барлық материалдар толық жинағы бар болса, олардан жинап алынған, материалдар партияларын даярлау: пiшу және шабу цехтарына жібереді. Әдетте шапқаннан кейiн, бөлшектердi осында алдын ала өңдейдi. Содан соң жинау цехтарында үстінің дайындамаларын жасап, оларды қалыптайды да, астының бөлшектерiн бекiтiп, аяқ киiмдi өңдейдi. Ерекше конструкциялы аяқ киiмдi \мысалы, тұтас құйылған \өңдеу кезiнде, өндiрiс схемасы өзгередi: ұлтан сияқты астының бөлшегiн дайындайтын операциясы алынып тасталады. Бұл үрдістің схемасы динамикалы және техника мен технологияны жетiлдiру арқылы оларды түбегейлi өзгертуге болатынын көрсетеді.
Құрылымдық, функционалдық және ақпараттық модельдер көмегiмен өндiрiс үрдісінің схемасын егжей-тегжейлi сипаттау қажеттілігі қабылданған. Аяқкиiм өндiрiсi жүйесiнiң модельдік құрылымы өндiрiс үрдісінің құрылымын белгiлеп көрсетедi, жүйеастылық құрамын, оларды жобалаудың сатысын, сонымен қатар жүйастылық жұмысының жалпы дәйектiлiгiн анықтауға мүмкiндiк бередi. Бұл модельде өндiрiстiң тиiмдi жұмыс істеу мақсаттарын шешетiн тапсырмалар белгiленген, бiр тұтас болып қарастырылатын элементтердiң өзара әрекеттесуi көрсетiлген. Модель материалдық және ақпарттық ағындарды қиыстыруға негiз болып табылады. Бұл өндiрiстi басқару жүйесiн жақсартуға ықпал етедi.
Ірi кәсiпорындардың жұмысын зерттеу арқылы, оған қоса аяқ киімдердің жаңа үлгілерін енгізудің тармақты графиктерін және басқа ғылыми-зерттеу жұмыстарын есепке алып, аяқ киiм өндiрiсiнiң құрылымдық модельдері құрастырылыған. Онда тiк төртбұрышпен \блок\ жүйеастының әр элементiндегi ақпаратқа қалыптаушы әсер ету жазылған \1.2;1.3 суреттер\. Әр блоктың сол жақ жоғарғы бұрышында жұмыстың орындалу керектiлiгiн көрсететiн нөмiр көрсетiлген.
Блоктар стрелкамен қосылған әр қайсысының реттiк нөмiрi көрсетiлген. Нөмiр және стрелка бірігіп, ақпараттың қайдан келгенiн және қайда берiлетiнiн көрсетедi. Егер стрелкалар қиылысқан жерiнде нүкте болмаса, онда ақпараттар ағыны қосылыспайды, ал егер нүкте тұрса, онда олар бiрiгедi.
Жүйедегi барлық ақпарат екiге бөлiнген.
Рим цифрларымен сырттан келетiн, жүйеде қалыптаспайтын ақпарат белгiленген. Араб цифрларымен жүйеде түзiлетiн ақпарат белгiленген.
Сырттан келiп түсетiн ақпараттар тiзбегi.
Жобалауға арналған техника-экономикалық жағдайлар.
Мысалы, тегiне, түрiне, сән бағытына қарай аяқкиiм шығаруға жоғары тұрған ұйымның тапсырмасы, аяқкиiмге сұраныс және т.б.
Аяқкиiмнің стандарттары.
Материалдардың стандарттары және техникалық жағғдайлар.
Өндiрiстiң экономикасы туралы мәлiметтер.
Материалдар мен технологиялық үрдістер туралы мәлiметтер.
Аяқкиiмдер конструкциясының технологиялылықтығын баға-лайтын критерийлер.
Типтік технологиялық үрдістер.
100 жұп аяқкиiмдi шығаруға кететiн уақыт мөлшерi
Жабдықтың өнiмдiлiгi туралы мәлiметтер.
Ағынның уақыт балансы туралы мәлiметтер.
Жұмысшылардың қажетті санын есептеу әдiстемесi.
Қажеттi жабдықтар санын есептеу әдiстемесi
Бар жабдықтар туралы мәлiметтер.
100 жұп аяқкиiмдi шығаруға кететiн материалдар шығынының нормасы.
Қажеттi материалдар санын есептеу әдiстемесi.
Аяқкиiмнiң өзiндiк құнын есептеу әдiстемесi.
Материалдар мен аяқкиiмнің толайым және жекелеп сататын бағалары жайында мәлiметтер.
Тегi және түрi бойынша аяқкиiмдi шығару жөнiндегi жоспар.
Аяқкиiмнiң оңтайлы ассортиментiн есептеу әдiстемесi.
Фабриканың, ағымның аяқкиiм шығаруы туралы мәлiметтері.
Аяқкиiмге сұраныс және т.б.
Жалақыны есептеу әдiстемесi.
Қосалқы бөлшектер материалдардың қорын есептеу әдiстемесi.
Материалдарды пайдалануды есептеудiң әдiстемесi.
Кәсiпорынның пайдасын есептеудiң әдiстемесi.
Аяқкиiмнiң қайтарылуы,сортының төмендеуi, айыппұл туралы мәлiметтер.
