Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
пр диагностика.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
310.77 Кб
Скачать

3 Билет

1.Психодиагностиканы құпия сақтау принципі.

Бұл принцип, негізінен, ержеткен шақтағы адамдарға керек. Егер жеткіншек жастағы бала туралы сөз болса, мысалы, мектептің жоғары сынып оқушылары туралы моральды жəне заңдық жауапкершілікті та- ситын бала үшін жауап беретін олардың психодиагностикасының нəтижесін айту үшін оған ата-ана немесе туысқандарының міндетті түрде келісімі қажет. Құпияны ашу тек эксперименталды зерттеу бөлігі сияқты ғылыми мақсатта психодиагностикада өткізіледі, бірақ бұл жағдайда дұрысы, публикацияда зерттелінушінің нақты есімін жəне фамилиясын көрсету ұсынылмайды.

Психодиагностикамен кəсіби маман ретінде шұғылдану үшін міндетті түрде келесі моральды-этикалық нормалар сақталуы керек:

1. Ерекше жағдай соттық немесе медициналық практикада айтылған заңмен шығару, яғни психологиялық зерттеулерде адамды еріксіз зерттеуге итермелеуге болмайды.

2. Психологиялық тестті жүргізу алдында адамға зерттеу процесі кезінде өзі туралы информацияларды, яғни өз ойларын жəне сезімдерін еріксіз беруі мүмкін екенін ескерту керек.

3. Кез келген адам, егер бұл заңда айтылмаса, өз тесттеу нəтижесін білуге, сонымен қатар қайда, қалай жүргізілуі жөнінде толық білуге құқы бар.

4. Психологиялық тесттеудің нəтижесін кім зерттеуді дұрыс түсіну формасында жүргізсе, зерттелінушіге ұсынады.

5. Тестілеуде жеткіншектік жасқа дейінгі балалардың тестілеу нəтижесін ата-анасы немесе туысқандарының білуіне хұқы бар.

6. Егер тестілеу адамның психологиялық даму деңгейін анықтау мақсатымен, яғни конкурстық сұрыптау немесе жұмысқа қабылдау барысында өткізілсе, онда зерттелінушінің тек тестілеу мақсатын ғана емес, сонымен бірге, қандай негізде тестілеу қорытындысын шығаруға болатынын білуге құқы бар.

7. Психологиялық тестті практикада қолдануда негізгі жауапкершілік ұйымдарда оны қолданушылар мен психологтарға жүктеледі.

2.Интеллектуалды дамудың психологиялық - педагогикалық диагностикасы

Интеллектті екі мағынада түсіндіруге болады: кең мағынада - барлық таным іс-əрекетінің жиынтығы, ал тар мағынада - адамның ақыл-ой қабілетін сипаттайды. Р. Стернберг «Интеллект» ұғымын сəйкес интеллектуалды қылықтың үш форма- сы ретінде көрсеткен: а) вербалды интеллект (сөз қоры, шеберлік, оқығанын түсіне білу біліктілігі); б) мəселелерді шешу қабілеттілігі; в) кəсіби интеллект (қойылған мақсаттарға жету біліктілігі). 2.Интеллект концепциясы 20 ғасырдың соңғы кезеңдерінде кеңінен дамыды.

Психологтар алынған мəліметтерді қайта өңдеуге жауап беретін ақыл-ой компонентінің бірнеше түрін бөліп көрсетеді:

Бірінші, мəліметтерді ұзақ есте сақтау үшін кодтау жəне оны қайта өндеуді реттейтін басқару процесі; Екінші, иерархияның өте төмен деңгейдегі процестері мен таңдамалы объектіні өзге затпен үйлестіру; Үшінші, субъектініңорындалатыніс-əрекетінсыртқыфакторларға бейімдеу жəне салыстыру қажет«Интеллект» сөзі психологияда «дарындылық», «ақыл-ой дарындылығы» сөзінің синонимі ретінде жиі кездеседі. Интеллект тестері «дарындылық тестері» деп, ал интеллект коэффициенті Q ақыл-ой дарындылығының көрсеткіші деп аталады. Табиғи интел- лект – танымсферасыныңсипаты, адамныңақыл-оймүмкіндіктерінің өзегі болатын дəл ортасын айтамыз

Х. Гарднер интеллектті өте кең мағынада түсіндірді. Х. Гарднер бойынша интеллект – бірнеше қабілеттерден тұратын құбылыс қана емес, сонымен бірге, интеллекттің көптеген түрлері бар екенін, олардың бір-біріне тəуелді емес екенін дəлелдеді. Ол интеллекттің 7 түрін бөліп көрсетті: 1. Лингвистикалық – вербалды. Мəліметтерді беру үшін табиғи тілді қолдану, сонымен бірге, ынталандыру мен қозу қабілетін си- паттайды (ақын, жазушы, журналист); 2. Логикалық – математикалық. Категория мен заттарды зертте- уге, топтауға, манипуляция жолымен символдар мен түсініктердің арасындағы байланысты анықтауға қабілеттілікті көрсетеді (матема- тиктер мен ғалымдар); 3. Кеңістіктегі интеллект. Ақыл-ойда объектілерді көру, қабылдау жəне манипуляциялау, көру кеңістігі мен композицияны қабылдау мен құру қабілеттілігі (архитектор, инженер, хирург); 4. Музыкалық. Музыка жазу, орындау жəне музыкадан қанағат алу қабілеттілігі (əнші, композитор, музыкалық сыншысы); 5. Дене-кенестикалық. Қимыл дағдысын спортта, өнерде, қол еңбекте орындай алу қабілеттілігі (биші, спортсмен, механик); 6. Кісі аралық. Адамдардың əрекет мотивтерін түсіну жəне адам- дармен қалай жұмыс істеу керектігін білу қабілеттілігі (мұғалім, психолог, сатушы); 7. Интроспекционизм. Өзіне дұрыс модель қалыптастыру, яғни өзін-өзі зерттеу арқылы сезімін, ынтасын түсіну жəне осы моделді күнделікті өмірде қолдану қабілеттілігі (психолог, ақын).

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]